Kiedy emeryci muszą złożyć zeznanie podatkowe?
Emeryci są zobowiązani do złożenia zeznania podatkowego, jeśli ich całkowity dochód przekracza roczny kwotę wolną od podatku. W 2024 roku kwota wolna wynosi:
- 11.784 Euro dla osób samotnych
- 23.568 Euro dla małżonków
Dochody podlegające opodatkowaniu:
- Emerytura ustawowa (formularz R)
- Prywatne renty
- Dochody z wynajmu (formularz V)
- Dochody kapitałowe (formularz KAP)
- Inne dochody
Udział emerytury podlegający opodatkowaniu:
Nie cała emerytura podlega opodatkowaniu. Udział podlegający opodatkowaniu zależy od roku rozpoczęcia emerytury:
- Dla nowych emerytów w 2024 roku: 83% emerytury podlega opodatkowaniu.
- Dla emerytów, którzy przeszli na emeryturę przed 2005 rokiem: 50% emerytury podlega opodatkowaniu.
Osobista kwota wolna od podatku jest ustalana w drugim roku emerytury i pozostaje niezmieniona przez całe życie. Podwyżki emerytury od trzeciego roku emerytury są w pełni opodatkowane.
Przykład:
Pan Mustermann, który przeszedł na emeryturę w 2005 roku, otrzymuje roczną emeryturę w wysokości 30.000 Euro. Jego kwota wolna od podatku wynosi 15.000 Euro. Dopóki jego całkowite dochody nie przekraczają kwoty wolnej, nie musi składać zeznania podatkowego. Jednak przy rocznym dochodzie netto w wysokości 15.000 Euro samotny emeryt przekroczyłby kwotę wolną i byłby zobowiązany do złożenia zeznania podatkowego.
Wskazówka: Emeryci powinni ubiegać się o możliwe koszty uzyskania przychodu, aby obniżyć swoje obciążenie podatkowe. Należy do nich m.in. ryczałt na koszty uzyskania przychodu w wysokości 102 Euro.
(2024): Kiedy emeryci muszą złożyć zeznanie podatkowe?
Jakie przychody zaliczają się do dochodów kapitałowych?
Wprowadzenie podatku u źródła od zysków kapitałowych sprawiło, że złożenie załącznika KAP nie jest już zasadniczo wymagane. W niektórych przypadkach musisz jednak wypełnić załącznik KAP:
- zyski kapitałowe nie podlegają potrąceniu podatku (np. przy sprzedaży udziałów w GmbH poniżej 1 procenta)
- dochody z zagranicznych funduszy inwestycyjnych o charakterze reinwestycyjnym
- dochody (odsetki, dywidendy itp.) z zagranicznych kont lub depozytów
- odsetki z umów pożyczkowych między osobami prywatnymi
- odsetki od zwrotu podatku
- sprzedaż ubezpieczeń na życie na bazie kapitałowej (w przypadku zawarcia umowy od 2005 r.)
Uwaga: W przypadku niektórych dochodów należy dodatkowo wypełnić załącznik KAP-INV (dotyczy dochodów z inwestycji, które nie podlegały potrąceniu podatku krajowego) lub KAP-BET (dotyczy dochodów z kapitału w przypadku udziałów, gdy dochody i podatek do odliczenia zostały ustalone jednostkowo i oddzielnie).
Załącznik KAP należy również wypełnić w przypadku wyboru rozliczenia, jeśli:
- ma zostać uwzględniona strata z lat ubiegłych lub rozliczenie strat z dochodów kapitałowych, lub
- nie został w pełni wykorzystany ryczałt oszczędnościowy, lub
- podatek kościelny nie został pobrany mimo obowiązku podatkowego, lub
- należy uwzględnić zagraniczne podatki, lub
- w celu sprawdzenia wysokości potrącenia podatku od zysków kapitałowych.
Jeśli chcesz złożyć wniosek o tzw. korzystniejsze opodatkowanie, musisz wypełnić załącznik KAP. Dzięki temu możesz uzyskać niższe opodatkowanie według indywidualnej stawki, jeśli jest ona niższa niż stawka podatku u źródła od zysków kapitałowych wynosząca 25 procent.
Hinweis
Straty z bezwartościowych akcji przy samym wyksięgowaniu z depozytu mogą być wprawdzie kompensowane z dochodami z kapitału, jednak istnieje tu limit kwotowy. Straty mogą być kompensowane z dochodami z kapitału do wysokości 20.000 Euro. Niewykorzystane straty są przenoszone na kolejne lata. Ważne: W przypadku akcji, które stały się bezwartościowe, bank nie dokonuje kompensacji strat. Nie wprowadza więc strat do puli strat. Straty z akcji, które stały się bezwartościowe, muszą być koniecznie uwzględnione w zeznaniu podatkowym.
(2024): Jakie przychody zaliczają się do dochodów kapitałowych?
Jakie informacje muszą podać pracownicy?
Dochody: Tutaj wprowadza się dane, które pracownicy muszą podać w załączniku N. Dotyczy to pracowników umysłowych, fizycznych, urzędników i emerytów zakładowych. Proszę tutaj wpisać dane z Państwa karty podatkowej.
Wydatki: W sekcji Wydatki można ubiegać się o zwrot kosztów uzyskania przychodu. Należą do nich np. wydatki na biuro domowe, koszty dojazdu i koszty szkolenia.
Dla małżonków automatycznie tworzone są dwie oddzielne sekcje dotyczące dochodów i wydatków.
(2024): Jakie informacje muszą podać pracownicy?
Czy jako pracownik muszę złożyć zeznanie podatkowe?
Jeśli jako pracownik najemny uzyskujesz dochody z pracy najemnej (formularz N), Twój pracodawca co miesiąc potrąca z Twojego wynagrodzenia brutto podatek dochodowy od osób fizycznych, podatek solidarnościowy i ewentualnie podatek kościelny. Podatki są bezpośrednio odprowadzane do urzędu skarbowego. Właściwie (!) z punktu widzenia podatkowego wszystko byłoby załatwione i nie musisz składać zeznania podatkowego. Dotyczy to również pracowników stanu wolnego (klasa podatkowa I), którzy nie zmienili miejsca pracy przez cały rok.
Obowiązkowe rozliczenie: musisz złożyć zeznanie podatkowe
Jednak w wielu przypadkach administracja podatkowa podejrzewa, że miesięczne potrącenia podatkowe od dochodów z pracy były zbyt niskie. Dlatego wielu pracowników ma ustawowy obowiązek złożenia zeznania podatkowego, tzw. obowiązek rozliczenia lub obowiązkowe rozliczenie.
Obowiązek składania zeznań uregulowany prawnie
Z tego powodu § 46 EStG reguluje liczne przypadki, w których również pracownicy są zobowiązani do złożenia zeznania podatkowego:
-
W ciągu roku uzyskałeś dodatkowe dochody powyżej 410 Euro, które nie podlegały potrąceniu podatku od wynagrodzenia. Należą do nich np. honoraria, renty lub czynsze.
-
W ciągu roku otrzymywałeś wynagrodzenie od wielu pracodawców jednocześnie.
-
Na swojej karcie podatkowej wpisałeś kwotę wolną (np. na koszty uzyskania przychodu, wydatki specjalne, nadzwyczajne obciążenia). Kwoty wolne mają być ponownie sprawdzone w ramach zeznania podatkowego. Wyjątek: Jeśli jest to ryczałt dla osób niepełnosprawnych, ryczałt dla osób pozostałych przy życiu lub tylko liczba kwot na dzieci, nie jesteś zobowiązany do złożenia zeznania podatkowego.
-
Ty i Twój małżonek otrzymujecie oboje wynagrodzenie, a jeden z Was był opodatkowany według klasy podatkowej V lub VI lub oboje wybraliście kombinację klas podatkowych IV/IV z procedurą współczynnika.
- W ciągu roku otrzymałeś świadczenia zastępujące wynagrodzenie (np. zasiłek rodzicielski, zasiłek postojowy lub zasiłek dla bezrobotnych). Świadczenia zastępujące dochód podlegają klauzuli progresji i mogą zwiększyć osobistą stawkę podatkową na pozostałe dochody.
-
Otrzymałeś od byłego pracodawcy odprawę lub wynagrodzenie za pracę wieloletnią, do którego zastosowano korzystną zasadę jednej piątej.
- Jako rozwiedzeni lub żyjący w separacji rodzice wybraliście inny podział ulgi szkoleniowej lub ryczałtu dla osób niepełnosprawnych na dziecko.
-
Otrzymałeś płatności specjalne i w tym samym roku zmieniłeś pracodawcę, a Twój nowy pracodawca nie uwzględnił wartości od poprzedniego pracodawcy przy obliczaniu podatku dochodowego od wynagrodzenia.
-
Twoje małżeństwo zostało rozwiedzione w ciągu roku lub Twój partner zmarł, a jeden z małżonków ponownie zawarł związek małżeński w tym samym roku.
-
Na swojej karcie podatkowej wpisałeś małżonka podlegającego ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, który mieszka w kraju UE/EOG.
-
Masz miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu za granicą i złożyłeś wniosek o nieograniczony obowiązek podatkowy w Niemczech.
Uwaga: Od 1.1.2020 r. liczne przesłanki obowiązkowego rozliczenia dotyczą również pracowników podlegających ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (§ 50 ust. 2 zdanie 2 nr 4c EStG, zmienione przez "Ustawę o dalszym wsparciu podatkowym elektromobilności i zmianie innych przepisów podatkowych" z dnia 12.12.2019 r.).
(2024): Czy jako pracownik muszę złożyć zeznanie podatkowe?
Czy wszyscy niepracownicy są zobowiązani do złożenia zeznania podatkowego?
Nie uzyskujesz dochodów z pracy najemnej? W pewnych okolicznościach musisz mimo to złożyć zeznanie podatkowe.
Osoby prowadzące działalność na własny rachunek, przedsiębiorcy, wynajmujący i emeryci muszą złożyć zeznanie podatkowe, jeśli ich dochód przekracza kwotę wolną od podatku. Zeznanie podatkowe jest zatem obowiązkowe dla wszystkich, jeśli łączna kwota dochodów (przychody minus koszty uzyskania przychodu i/lub koszty operacyjne) przekracza następujące wartości:
W innych przypadkach również może być korzystne złożenie zeznania podatkowego jako osoba prowadząca działalność na własny rachunek, przedsiębiorca, wynajmujący lub emeryt. Jeśli chcesz na przykład ubiegać się o przeniesienie straty, musisz złożyć zeznanie podatkowe za dany rok podatkowy.
Lohnsteuer kompakt
Od reformy emerytalnej w 2005 roku coraz więcej emerytów musi płacić podatki i w razie potrzeby składać zeznanie podatkowe.
(2024): Czy wszyscy niepracownicy są zobowiązani do złożenia zeznania podatkowego?
Kto musi wypełnić załącznik S dla osób pracujących na własny rachunek?
Samozatrudnienie wykonują w szczególności osoby wykonujące wolne zawody. Osoba wykonująca wolny zawód to taka, która pracuje samodzielnie i na własną odpowiedzialność oraz wykonuje określony zawód katalogowy lub działalność wymienioną w § 18 ust. 1 EStG. Wolne zawody wymagają działalności, której niekoniecznie musi poprzedzać studia wyższe. Wystarczy, że jest to wykształcenie o charakterze naukowym. Obejmuje to również samokształcenie lub wiedzę zdobytą w wyniku pracy zawodowej. Wiedza musi odpowiadać poziomowi studiów wyższych.
(1) Osoby wykonujące wolny zawód to z jednej strony osoby wykonujące określoną działalność (§ 18 ust. 1 nr 1 EStG), mianowicie działalność:
- naukową, artystyczną, pisarską, dydaktyczną lub wychowawczą.
(2) Osoby wykonujące wolny zawód to z drugiej strony osoby wykonujące określony zawód katalogowy, który jest wyraźnie wymieniony w ustawie o podatku dochodowym (§ 18 ust. 1 nr 1 EStG):
- Zawody medyczne: lekarze, dentyści, naturopaci, dentyści, fizjoterapeuci.
- Zawody prawnicze i doradcze: adwokaci, notariusze, rzecznicy patentowi, biegli rewidenci, doradcy podatkowi, doradcy ds. ekonomii i biznesu, biegli księgowi, pełnomocnicy podatkowi.
- Zawody techniczno-naukowe: inżynierowie geodezyjni, inżynierowie, architekci, chemicy handlowi, piloci.
- Zawody medialne: dziennikarze, fotoreporterzy, tłumacze ustni, tłumacze pisemni.
(3) Osoby wykonujące wolny zawód mogą być również osobami wykonującymi podobny zawód, który jest porównywalny z wymienionymi zawodami katalogowymi pod względem działalności i wykształcenia. Wykaz wolnych zawodów w § 18 ust. 1 nr 1 EStG nie jest bowiem wyczerpujący. Ważne jest, aby działalność była wykonywana w sposób kierowniczy i na własną odpowiedzialność na podstawie własnej wiedzy fachowej. Dotyczy to na przykład następujących zawodów:
- Opiekunowie osób starszych, dietetycy, ergoterapeuci, podolodzy, logopedzi, ortoptyści, medyczni pedicurzyści, dyplomowani masażyści i masażyści leczniczy, medyczni kąpielarze, ratownicy medyczni, dentyści, położne, psycholodzy terapeuci, psychoterapeuci dzieci i młodzieży, doradcy IT, doradcy biznesowi.
- Inżynieria oprogramowania, praca jako administrator i opiekun sieci lub oprogramowania (orzeczenia BFH z 22.9.2009, VIII R 31/07, VIII R 63/06, VIII R 79/06).
(4) Działalności, które nie są uznawane za działalność w ramach wolnego zawodu i nie stanowią działalności gospodarczej, należą do innej działalności na własny rachunek. Cechą charakterystyczną jest również osobista praca. Jednak inna działalność na własny rachunek jest wykonywana raczej okazjonalnie i tylko wyjątkowo w sposób trwały (§ 18 ust. 1 nr 3 EStG):
- Wykonawcy testamentów, zarządcy majątku, członkowie rad nadzorczych, zarządcy nieruchomości, syndycy, powiernicy, opiekunowie, zarządcy spadku, mediatorzy, ankieterzy dla urzędów statystycznych, opiekunki dzienne, prawni opiekunowie i kuratorzy itp.
Rozróżnienie między działalnością gospodarczą a działalnością na własny rachunek jest często trudne, ponieważ na przykład w przypadku działalności w ramach wolnego zawodu zazwyczaj nie brakuje zamiaru zarobkowego. Wiele działalności spełnia zatem zarówno cechy działalności w ramach wolnego zawodu, jak i działalności gospodarczej. W takich przypadkach decydującym kryterium jest praca umysłowa, twórcza, która jest na pierwszym planie w przypadku działalności w ramach wolnego zawodu.
(2024): Kto musi wypełnić załącznik S dla osób pracujących na własny rachunek?
