Kiedy koszty szkolenia są wydatkami specjalnymi, a kiedy kosztami uzyskania przychodu?
Między kosztami kształcenia a kosztami szkolenia zawodowego rozróżnia się w następujący sposób:
(1) Koszty kształcenia to tylko wydatki na pierwsze wykształcenie zawodowe i pierwsze studia jako wykształcenie podstawowe. Koszty te można odliczyć jako wydatki specjalne, ale tylko do maksymalnej kwoty 6.000 Euro.
(2) Koszty szkolenia zawodowego to koszty wszystkich działań edukacyjnych podjętych po pierwszym wykształceniu zawodowym lub po ukończeniu pierwszych studiów. Dotyczy to również przekwalifikowania do innego zawodu, działań edukacyjnych w wykonywanym zawodzie, szkoleń w niewykonywanym zawodzie lub drugich studiów. Takie koszty można w pełni odliczyć jako koszty uzyskania przychodu. Ważne jest jednak, aby wydatki były związane z pracą i aby szkolenie miało na celu uzyskanie dochodów.
(3) Pierwsze czy drugie studia? Koszty pierwszych studiów można odliczyć jako wydatki specjalne tylko w ograniczonym zakresie. W przypadku drugich studiów koszty można zawsze w pełni odliczyć jako koszty uzyskania przychodu - pod warunkiem, że mają one na celu uzyskanie dochodów. Drugie studia nie mogą być traktowane jako hobby, jak to robią niektórzy emeryci.
Wydatki specjalne można uwzględnić tylko w roku ich zapłaty. Jeśli więc jesteś studentem bez dochodu podlegającego opodatkowaniu, nie skorzystasz z odliczenia wydatków specjalnych. Jeśli jednak zgłosisz koszty kształcenia jako koszty uzyskania przychodu, możesz przenieść tę stratę finansową jako stratę podatkową na pierwszy rok pracy, w którym uzyskasz dochód. Musisz wtedy zgłosić swoje wydatki jako koszty uzyskania przychodu poniesione z wyprzedzeniem.
Beispiel
Pan A i Pani B są studentami. Pan A ukończył już studia, Pani B nie. Oboje w danym roku nie mieli dochodu podlegającego opodatkowaniu, ale ponieśli 4.500 Euro kosztów kształcenia. W następnym roku oboje mają podobnie płatną pracę.
Ponieważ Pani B odbyła pierwsze studia, może odliczyć koszty tylko w roku, w którym zostały poniesione, jako wydatki specjalne. Bez dochodu podlegającego opodatkowaniu w tym roku nie ma ona korzyści podatkowej.
Pan A odbył drugie studia. Może on zgłosić koszty kształcenia w zeznaniu podatkowym za dany rok jako koszty uzyskania przychodu i w ten sposób osiągnąć stratę. Stratę tę może również uwzględnić w roku po studiach, w którym ma dochód podlegający opodatkowaniu.
W pierwszym roku po studiach Pan A płaci więc, przy takim samym wynagrodzeniu, mniej podatku niż Pani B.
(2024): Kiedy koszty szkolenia są wydatkami specjalnymi, a kiedy kosztami uzyskania przychodu?
Koszty studiów: kiedy można je odliczyć od podatku?
Wydatki na pierwsze studia po maturze lub pierwsze szkolenie zawodowe poza stosunkiem szkoleniowym można odliczyć jako koszty szczególne tylko do wysokości 6.000 Euro (§ 10 ust. 1 nr 7 i § 9 ust. 6 EStG). To ograniczenie jest zgodne z konstytucją. W innych przypadkach koszty studiów mogą być odliczane bez ograniczeń jako koszty uzyskania przychodu lub, w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą, jako koszty operacyjne, na przykład w przypadku drugich studiów lub szkoleń zawodowych po pierwszym szkoleniu.
W następujących przypadkach koszty studiów można odliczyć jako koszty uzyskania przychodu bez ograniczeń:
- Pierwsze studia po ukończeniu szkolenia zawodowego: Na przykład studia po ukończeniu nauki zawodu (wyrok BFH z 18.6.2009, BStBl. 2010 II s. 816).
- Pierwsze studia w ramach stosunku szkoleniowego: Na przykład w przypadku oficerów, żołnierzy zawodowych lub w ramach studiów dualnych.
- Drugie studia: Po ukończeniu pierwszych studiów, jeśli studia mają związek zawodowy.
- Studia magisterskie: Ponieważ wymagają ukończenia studiów licencjackich lub innych, są uznawane za drugie studia.
- Doktorat: Koszty doktoratu można odliczyć jako koszty uzyskania przychodu, o ile mają związek zawodowy.
- Studia MBA: MBA to również drugie studia i koszty są w pełni odliczalne.
- Studia równoległe: Jeśli drugi kierunek studiów jest kontynuowany po ukończeniu pierwszego, koszty drugich studiów są uznawane za koszty uzyskania przychodu.
- Referendariat: W przypadku prawników i aplikantów nauczycielskich wydatki po pierwszym egzaminie państwowym są w pełni odliczalne.
Lohnsteuer kompakt
Szczególny przypadek: zmiana kierunku studiów bez ukończenia: Jeśli student zmienia kierunek studiów bez ukończenia pierwszych studiów, na przykład z prawa na medycynę, nowy kierunek studiów nie jest drugimi studiami. W takim przypadku wydatki można odliczyć tylko do 6.000 Euro jako koszty szczególne.
(2024): Koszty studiów: kiedy można je odliczyć od podatku?
Koszty edukacji jednak jako koszty uzyskania przychodu?
Zdaniem Federalnego Trybunału Finansowego koszty kształcenia powinny być odliczane jako koszty uzyskania przychodu w nieograniczonej wysokości. Koszty kształcenia są zawodowo uzasadnione jako niezbędny warunek podjęcia późniejszej pracy i tym samym stanowią koszty uzyskania przychodu, ponieważ służą uzyskaniu dochodów podlegających opodatkowaniu dochodowym.
Dlatego sędziowie BFH zwrócili się do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego o wyjaśnienie, czy zgodne z konstytucją jest, że zgodnie z § 9 ust. 6 EStG wydatki na pierwsze szkolenie zawodowe lub pierwsze studia nie są uznawane za koszty uzyskania przychodu (postanowienie BFH z 17.7.2014, VI R 8/12 i VI R 2/12).
Obecnie Federalny Trybunał Konstytucyjny - po ponad 5 latach(!) - w końcu rozstrzygnął gorąco dyskutowaną kwestię - niestety ku wielkiemu rozczarowaniu wszystkich zainteresowanych i ku radości fiskusa:
Obecne przepisy ustawowe są zgodne z konstytucją. Fakt, że wydatki na pierwsze szkolenie zawodowe lub pierwsze studia nie mogą być odliczane jako koszty uzyskania przychodu, nie narusza konstytucji. Strażnicy konstytucji nie zgadzają się z najwyższymi sędziami finansowymi! (postanowienie BVerfG z 19.11.2019, 2 BvL 22/14, 2 BvL 23/14, 2 BvL 24/14, 2 BvL 25/14, 2 BvL 26/14, 2 BvL 27/14, opublikowane 10.1.2020).
(2024): Koszty edukacji jednak jako koszty uzyskania przychodu?
Pobyt jako au pair: nauka języka jest uznawana za szkolenie zawodowe
Wiele maturzystek wyjeżdża po maturze na pewien czas za granicę. Jako au pair i z nauką języka chcą poprawić swoje umiejętności językowe oraz poznać kraj i ludzi. W zamian za darmowe wyżywienie i zakwaterowanie rodzina goszcząca oczekuje pomocy przy opiece nad dziećmi i w gospodarstwie domowym. Podczas pobytu za granicą rodzice mają prawo do zasiłku na dziecko lub ulg podatkowych tylko wtedy, gdy pobyt au pair jest uznawany za kształcenie zawodowe.
Jak uzyskać uznanie pobytu au pair za kształcenie zawodowe? Wymagane jest, aby dziecko uczestniczyło w teoretyczno-systematycznej nauce języka, która obejmuje co najmniej 10 godzin tygodniowo.
Czy musi to być dokładnie 10 godzin tygodniowo, czy wystarczy może 8,6 godziny tygodniowo?
Oprócz samej nauki języka au pair musi poświęcić czas na przygotowanie i utrwalenie materiału.
Obecnie Federalny Trybunał Finansowy orzekł, że nauka języka trwająca jedynie 8,6 godziny tygodniowo nie wystarcza. Pobyt au pair za granicą nie może być zatem uznany za kształcenie zawodowe. W tym przypadku nie przyznano ani zasiłku na dziecko, ani ulg podatkowych na dziecko. "W przypadku mniej niż średnio 10 godzin tygodniowo wyjątkowo poszczególne miesiące mogą być mimo to uznane za kształcenie zawodowe, jeśli są one, np. z powodu zajęć blokowych lub kursów, charakteryzowane intensywną nauką trwającą znacznie ponad 10 godzin" (decyzja BFH z 14.6.2016, III B 132/15).
Wyjątkowo nauka języka trwająca mniej niż 10 godzin tygodniowo może wystarczyć do uznania za kształcenie zawodowe. Ma to miejsce, gdy nauka języka obcego jest wymagana przez regulamin szkoleniowy lub egzaminacyjny lub gdy nauka języka przygotowuje do uznanego testu językowego. Dwa najważniejsze testy z języka angielskiego to TOEFL (Test of English as a Foreign Language) lub IELTS (International English Language Testing System). (wyrok BFH z 15.3.2012, III R 58/08; wyrok BFH z 26.10.2012, VI R 102/10).
Testy językowe TOEFL są uznawane za kształcenie zawodowe
Obecnie Sąd Finansowy w Saarland potwierdził, że pobyt au pair po zdaniu testu językowego TOEFL może być uznany za kształcenie zawodowe. Jednak szczególnie podkreślono jeden warunek: nawet jeśli zdobycie umiejętności językowych jest potwierdzone testem językowym - takim jak TOEFL lub IELTS - musi istnieć konkretny związek z kształceniem zawodowym. Ważne jest zatem, aby niezwłocznie rozpocząć lub kontynuować studia lub inne szkolenie (FG Saarland z 2.2.2014, 2 K 1308/13, rkr.).
(2024): Pobyt jako au pair: nauka języka jest uznawana za szkolenie zawodowe
Wykształcenie podstawowe: Jakie są szanse na pełne odliczenie kosztów uzyskania przychodu?
Wydatki na pierwsze wykształcenie zawodowe i pierwsze studia jako pierwsze wykształcenie, które nie odbywają się w ramach umowy o pracę w celu nauki zawodu (np. praktyka), mogą być zgodnie z obowiązującym prawem odliczone tylko w ograniczonym zakresie do 6.000 Euro jako koszty szczególne, podczas gdy koszty wszelkich działań edukacyjnych po ukończeniu wykształcenia zawodowego, w tym pierwszych studiów po praktyce, mogą być w pełni uwzględnione jako koszty uzyskania przychodu (§ 4 ust. 9, § 9 ust. 6, § 10 ust. 1 nr 7 i § 12 nr 5 EStG).
Obecnie Federalny Trybunał Konstytucyjny orzekł: Obecne przepisy ustawowe są zgodne z konstytucją. Fakt, że wydatki na pierwsze wykształcenie zawodowe lub pierwsze studia jako pierwsze wykształcenie nie mogą być odliczane jako koszty uzyskania przychodu, nie narusza konstytucji (decyzja BVerfG z dnia 19.11.2019, 2 BvL 22/14, 2 BvL 23/14, 2 BvL 24/14, 2 BvL 25/14, 2 BvL 26/14, 2 BvL 27/14, opublikowana 10.1.2020).
(2024): Wykształcenie podstawowe: Jakie są szanse na pełne odliczenie kosztów uzyskania przychodu?
Kiedy można odliczyć pokój do pracy w ramach szkolenia?
Zgodnie z obowiązującym prawem wydatki na pierwsze wykształcenie zawodowe i studia jako pierwsze wykształcenie, które odbywają się poza stosunkiem pracy (np. nauka zawodu), można odliczyć jako koszty szczególne do 6.000 Euro. Koszty studiów po nauce zawodu lub drugiego wykształcenia można w pełni uwzględnić jako koszty uzyskania przychodu.
Mogą do nich należeć również koszty domowego biura, ale tylko wtedy, gdy stanowi ono centrum całej działalności zawodowej. W takim przypadku można odliczyć rzeczywiste koszty biura lub roczną ryczałtową kwotę 1.260 Euro.
Wskazówka: Jeśli domowe biuro jest wykorzystywane zarówno do uzyskiwania dochodów, jak i stanowi centrum całej działalności zawodowej, wydatki lub roczną ryczałtową kwotę należy przyporządkować do odpowiedniego zakresu użytkowania i wykonywanych w nim czynności. Można jednak również przyporządkować wydatki lub roczną ryczałtową kwotę do jednej czynności, bez ich podziału.
Jeśli centrum całej działalności nie znajduje się w domowym biurze, można odliczyć tylko dzienną stawkę ryczałtową w wysokości 6 Euro za dzień, maksymalnie 1.260 Euro. Dzienna stawka ryczałtowa obowiązuje na dzień kalendarzowy i nie zwiększa się, nawet jeśli w danym dniu wykonywane są różne czynności zawodowe, dla których spełnione są warunki odliczenia. Warunkiem odliczenia jest, aby w tym dniu nie odwiedzono uniwersytetu lub placówki edukacyjnej.
Jeśli odliczasz dzienną stawkę ryczałtową jako koszty operacyjne lub koszty uzyskania przychodu za pracę zawodową w swoim mieszkaniu, dodatkowe odliczenie jako koszty szczególne nie jest możliwe.
(2024): Kiedy można odliczyć pokój do pracy w ramach szkolenia?
Co mogę odliczyć w przypadku pełnoetatowego szkolenia lub kursu dokształcającego?
Koszty szkolenia lub dokształcania mogą być odliczane jako koszty uzyskania przychodu, koszty operacyjne lub wydatki specjalne. Wydatki na pierwsze szkolenie zawodowe poza stosunkiem szkoleniowym oraz na pierwsze studia są - przynajmniej według obecnego stanu prawnego - odliczane jako wydatki specjalne tylko do kwoty 6.000 Euro.
W innych przypadkach wydatki mogą być odliczane jako koszty uzyskania przychodu lub jako koszty uzyskania przychodu poniesione z wyprzedzeniem w nieograniczonej wysokości. Dotyczy to również nowego szkolenia zawodowego po ukończeniu szkolenia oraz szkolenia zawodowego w ramach stosunku szkoleniowego, np. praktyki, stażu. Ważnym elementem są koszty dojazdu, wyżywienia, noclegu i koszty dodatkowe związane z podróżą.
Jeśli jako pracownik w ramach swojego stosunku pracy uczestniczysz w szkoleniu poza firmą, jest to praca w terenie. W takim przypadku możesz ubiegać się o zwrot kosztów zgodnie z zasadami dotyczącymi kosztów podróży - tj. koszty dojazdu z ryczałtem za podróż służbową, diety, koszty dodatkowe związane z podróżą, ewentualnie koszty noclegu - jako koszty uzyskania przychodu.
Dotyczy to osób, które kształcą się lub odbywają szkolenie wieczorami i w weekendy oprócz pracy. Tak było do tej pory i nadal obowiązuje.
Inaczej jest, gdy odbywasz szkolenie w pełnym wymiarze godzin lub studia w pełnym wymiarze godzin poza swoim stosunkiem pracy:
(1) Do 2013 roku instytucja edukacyjna nie staje się "stałym miejscem pracy", jeśli pracownik odbywa długoterminowe szkolenie i uczęszcza do instytucji edukacyjnej przez ponad cztery lata. Dzieje się tak również dlatego, że nie jest to zakład pracy pracodawcy. Koszty podróży można zatem odliczyć zgodnie z zasadami dotyczącymi pracy w terenie z ryczałtem za podróż służbową i dietami (orzeczenia BFH z 9.2.2012, VI R 42/11 i VI R 44/10).
(2) Jednak od 2014 roku w ustawie zapisano, że w przypadku edukacji w pełnym wymiarze godzin instytucja edukacyjna jest "pierwszym miejscem pracy" (chociaż nie jest to zakład pracy pracodawcy). Oznacza to, że przejazdy można odliczyć tylko z ryczałtem za odległość, a diety nie są uwzględniane. Dotyczy to zarówno szkoleń z nieograniczonym odliczeniem kosztów uzyskania przychodu, jak i szkoleń z ograniczonym odliczeniem wydatków specjalnych.
Kiedy mamy do czynienia z edukacją w pełnym wymiarze godzin?
Ma to miejsce, gdy jest to szkolenie zawodowe i nie podejmujesz żadnej pracy zarobkowej. Dopuszczalne są jednak:
- praca zarobkowa do 20 godzin tygodniowo,
- zatrudnienie w niepełnym wymiarze godzin (Minijob) lub
- zatrudnienie krótkoterminowe (praca dorywcza).
Obecnie Sąd Finansowy Dolnej Saksonii orzekł przeciwko fiskusowi, że studia w niepełnym wymiarze godzin nie są edukacją w pełnym wymiarze godzin, ponieważ studia w niepełnym wymiarze godzin nie są zaprojektowane w taki sposób, aby student musiał się im w pełni poświęcić. Studia w niepełnym wymiarze godzin (tutaj: według własnego opisu Fernuniversität Hagen) są raczej zaprojektowane do wykonywania obok pracy zawodowej. "Interpretacja Federalnego Ministerstwa Finansów, zgodnie z którą w przypadku bezrobocia studia lub szkolenie są zawsze studiami w pełnym wymiarze godzin lub edukacją w pełnym wymiarze godzin, nie wynika z § 9 ust. 4 zdanie 8 EStG" (Sąd Finansowy Dolnej Saksonii z 16.2.2022, 4 K 113/20).
(2024): Co mogę odliczyć w przypadku pełnoetatowego szkolenia lub kursu dokształcającego?
Kiedy koszty szkolenia pilotów są odliczane?
Koszty szkolenia pilota można w pełni odliczyć jako koszty uzyskania przychodu z wyprzedzeniem tylko wtedy, gdy wcześniej ukończono „właściwe” pierwsze szkolenie. Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 2015 r. pierwsze szkolenie uznaje się za „właściwe” tylko wtedy, gdy trwa co najmniej dwanaście miesięcy w pełnym wymiarze godzin i kończy się egzaminem. Dopiero po takim pierwszym szkoleniu koszty drugiego szkolenia można w pełni odliczyć jako koszty uzyskania przychodu (§ 9 ust. 6 EStG 2015).
Krótsze szkolenia są uznawane za „środki przygotowujące do zawodu” lub „fazy szkoleniowe” i nie są traktowane jako pierwsze szkolenie. Koszty takich faz szkoleniowych można jednak odliczyć do 6.000 Euro jako wydatki specjalne (§ 10 ust. 1 nr 7 EStG).
Federalny Trybunał Finansowy niedawno orzekł, że koszty szkolenia pilota bez wcześniejszego pierwszego szkolenia nie mogą być odliczone jako koszty uzyskania przychodu, nawet jeśli podatnik wcześniej przez wiele lat pracował w innym zawodzie. Wieloletnia praca nie zastępuje „właściwego” pierwszego szkolenia, a koszty szkolenia pilota mogą być odliczone tylko w ograniczonym zakresie jako wydatki specjalne (wyrok BFH z 15.2.2023, VI R 22/21).
Przykład: Pilot uzyskał w 2016 r. uprawnienia do lotów według wskazań przyrządów dla samolotów, a w 2017 r. uprawnienia do obsługi Airbusa A 320, ale wcześniej nie ukończył żadnego właściwego pierwszego szkolenia. Urząd skarbowy uznał koszty szkolenia pilota jedynie jako wydatki specjalne.
Zdaniem sędziów 20-miesięczny staż nie spełniał wymogów pierwszego szkolenia, ponieważ nie odbyło się zorganizowane szkolenie ani egzamin końcowy. Również wieloletnia działalność gospodarcza przed szkoleniem pilota nie została uznana za pierwsze szkolenie.
Również klasyfikacja kosztów szkolenia zawodowego pilota jako kosztów przekwalifikowania, które można by odliczyć zgodnie z § 9 ust. 1 zdanie 1 EStG, została odrzucona. Byłoby to sprzeczne z celem ograniczenia odliczenia kosztów uzyskania przychodu.
Nie ma merytorycznego uzasadnienia, dlaczego dłuższa praca jako taksówkarz lub instruktor narciarski miałaby wykluczać odliczenie kosztów uzyskania przychodu, podczas gdy wieloletnia praca jako DJ/muzyk nie powinna tego uniemożliwiać (por. BT-Drucksache 18/3017, s. 43).
(2024): Kiedy koszty szkolenia pilotów są odliczane?
