Koszty zakwaterowania podczas pierwszych studiów

Koszty pierwszych studiów po ukończeniu szkolenia zawodowego mogą być odliczone od podatku w nieograniczonej wysokości jako koszty uzyskania przychodu poniesione z wyprzedzeniem.

Natomiast koszty pierwszych studiów bezpośrednio po maturze (bez wcześniejszego szkolenia) można odliczyć do 6.000 Euro rocznie jako wydatki specjalne.

Jeśli rodzice płacą czynsz: Kto może co odliczyć?

Studenci często nie mają wystarczających własnych dochodów i są wspierani finansowo przez rodziców. Często to oni pokrywają czynsz. W praktyce często zdarza się, że umowa najmu jest na nazwisko rodziców – np. ponieważ wymagają tego wynajmujący.

Jak to wygląda pod względem podatkowym? Czy dziecko może odliczyć czynsz i prowizję dla pośrednika za mieszkanie studenckie jako koszty kształcenia, mimo że płacą rodzice?

Przykład: Orzeczenie Sądu Finansowego w Dolnej Saksonii

W konkretnym przypadku (Sąd Finansowy w Dolnej Saksonii, orzeczenie z 25.2.2016, 1 K 169/15) umowa najmu została zawarta na nazwisko ojca. Ojciec pokrył wszystkie koszty zakwaterowania. Sąd rozróżnił między:

• Prowizja dla pośrednika: Została uznana za koszty uzyskania przychodu dziecka.
• Płatności czynszowe: Nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodu.

Dlaczego tak jest? – Skrócona droga umowy

• Prowizja dla pośrednika: Ojciec działał w tzw. skróconej drodze umowy. Zawarł umowę we własnym imieniu, ale w interesie i na rachunek dziecka. Dlatego dziecko mogło odliczyć zapłaconą prowizję jako własne koszty uzyskania przychodu.
• Czynsz: Również płatności czynszowe odbywały się w skróconej drodze umowy, jednak w tym przypadku chodzi o stosunek długoterminowy. W przypadku płatności bieżących, takich jak czynsz, zakłada się podatkowo, że płacący (tutaj ojciec) płaci za siebie i jedynie udostępnia dziecku prawo do użytkowania. Dlatego nie jest możliwe odliczenie kosztów uzyskania przychodu (por. pismo BMF z 7.7.2008, BStBl. 2008 I s. 717).

Wskazówka: Zawrzyj umowę najmu na dziecko

Dopóki nie ma orzeczenia sądu najwyższego w tej sprawie, zaleca się, aby umowa najmu była na nazwisko studenta. Rodzice mogą wtedy:

• wystąpić w umowie najmu jako gwaranci,
• lub przelać dziecku pieniądze, aby dziecko samo płaciło czynsz (tzw. darowizna pieniężna).

W ten sposób można osiągnąć lepszą możliwość odliczenia podatkowego.

Sytuacja prawna: Koszty uzyskania przychodu czy wydatki specjalne?

Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 19.11.2019 (opublikowanym 10.1.2020, sygn. 2 BvL 22/14 i in.) uznał, że obowiązujące przepisy są zgodne z konstytucją.

Oznacza to: Koszty pierwszych studiów bez wcześniejszego szkolenia nie mogą być odliczone jako koszty uzyskania przychodu, lecz tylko jako wydatki specjalne do 6.000 Euro rocznie.

Tylko w przypadku drugich studiów, studiów podyplomowych lub studiów po ukończeniu szkolenia zawodowego możliwe są koszty uzyskania przychodu w nieograniczonej wysokości.