Kto jest uprawniony do alimentów – a kto nie?

Wielu podatników wspiera finansowo członków rodziny – na przykład rodziców, dziadków lub dorosłe dzieci. Co często zaskakuje: Nie każda relacja rodzinna automatycznie umożliwia uwzględnienie płatności alimentacyjnych w rozliczeniu podatkowym.

Podstawowe informacje – krótko wyjaśnione

Płatności alimentacyjne mogą być uwzględnione w zeznaniu podatkowym tylko wtedy, gdy istnieje obowiązek alimentacyjny (prawny lub wyjątkowo moralny), osoba wspierana jest potrzebująca i – w przypadku dzieci – nie ma już prawa do zasiłku na dziecko lub ulgi podatkowej na dziecko. Podstawą prawną jest § 33a niemieckiej ustawy o podatku dochodowym (EStG).

Przegląd: Prawo do alimentów w zależności od stopnia pokrewieństwa

Poniższa tabela pokazuje – odpowiednio do ekranu wyboru – na pierwszy rzut oka, które osoby są uważane za uprawnione do alimentów podatkowych, a w przypadku których relacji rodzinnych odliczenie jest wykluczone.

Stopień pokrewieństwa	Podatkowo uprawniony do alimentów?
Ojciec	Tak
Matka	Tak
Dziadek	Tak
Babka	Tak
Prapradziadek	Tak
Praprababcia	Tak
Córka*	Tak*
Syn*	Tak*
Wnuczka	Tak*
Wnuk	Tak*
Małżonek/partner życiowy (mieszkający za granicą)	Tak
Małżonek/partner życiowy (w separacji)	Tak
Małżonek/partner życiowy (rozwiedziony)	Tak
Matka nieślubnego dziecka	Tak
Ojciec nieślubnego dziecka	Tak
Macocha	Ograniczone
Ojczym	Ograniczone
Pasierbica	Ograniczone
Pasierb	Ograniczone
Teściowa	Ograniczone
Teść	Ograniczone
Synowa	Nie
Zięć	Nie
Siostra	Nie
Brat	Nie
Kuzynka	Nie
Kuzyn	Nie
Ciotka	Nie
Wujek	Nie
Siostrzenica	Nie
Siostrzeniec	Nie
Szwagierka	Nie
Szwagier	Nie
Partner w związku nieformalnym	Nie
Partner w związku partnerskim	Nie
Narzeczona	Nie
Narzeczony	Nie
Inna osoba (nieuprawniona do alimentów)	Nie
* Dla tych osób świadczenia alimentacyjne mogą być uwzględnione podatkowo tylko wtedy, gdy nie ma już prawa do zasiłku na dziecko lub ulgi podatkowej na dziecko (np. po ukończeniu nauki).

Częste nieporozumienia

• „Płacę regularnie – to musi być odliczone?“
  Nie. Decydujący nie jest sam fakt płatności, ale to, czy istnieje istotny podatkowo obowiązek alimentacyjny.
• „Moja siostra jest bez środków do życia – czy mogę ją odliczyć?“
  Nie. Rodzeństwo nie jest uważane za uprawnione do alimentów podatkowych.
• „Moje dorosłe dziecko nadal studiuje.“
  Dopóki uwzględniany jest zasiłek na dziecko lub ulga podatkowa na dziecko, dodatkowe odliczenie alimentów jest zazwyczaj wykluczone.

Wniosek

Podatkowo korzystne są przede wszystkim płatności alimentacyjne na rzecz rodziców, dziadków i pradziadków, dzieci bez prawa do zasiłku na dziecko oraz rozdzielonych lub rozwiedzionych małżonków lub partnerów życiowych. W przypadku krewnych przybranych i teściów często decyduje przypadek indywidualny. Płatności alimentacyjne na rzecz rodzeństwa, partnerów życiowych lub dalszych krewnych nie podlegają odliczeniu podatkowemu.