(2022) Prywatne użytkowanie samochodu: (1) Metoda ryczałtowa przy użytkowaniu służbowym

Metoda ryczałtowa 1% jest od 2006 roku dozwolona tylko dla pojazdów należących do niezbędnego majątku firmowego, czyli takich, które są użytkowane w celach służbowych w ponad 50%. Bez dużego nakładu pracy można ustalić wartość prywatnego użytkowania w sposób ryczałtowy, przy czym jako podstawę wystarczy podać cenę katalogową pojazdu. W przeciwnym razie indywidualna sytuacja nie jest brana pod uwagę, dlatego ta metoda może być czasami korzystniejsza, a czasami mniej korzystna niż metoda prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu.

Zgodnie z nowymi przepisami koszty wypadków poniesione podczas prywatnej jazdy nie są już objęte ryczałtową wartością użytkowania. Rezygnacja pracodawcy z refundacji kosztów stanowi dla Państwa dodatkową korzyść majątkową (wyrok BFH z 24.5.2007, BStBl. 2007 II s. 766).

Podatek VAT: Prywatna wartość użytkowania ustalona metodą ryczałtową podlega podatkowi VAT (§ 3 ust. 9a nr 1 UStG). Ponieważ jednak nie wszystkie koszty są obciążone podatkiem VAT, np. podatek od pojazdów i ubezpieczenia samochodowe, wartość użytkowania może zostać obniżona ryczałtowo o 20%, a podatek VAT obliczony od obniżonej kwoty. Kwotę podatku VAT należy wpisać w wierszu "Pobrany podatek VAT oraz podatek VAT od nieodpłatnych świadczeń".

Prywatna wartość użytkowania według metody ryczałtowej wynosi: 30 000 euro x 1 % x 12 miesięcy = odliczenie kosztów bez odliczenia VAT ryczałtowo 20 %	3 600 euro ./. 720 euro	3 600 euro
Podstawa opodatkowania VAT: 19 % od podstawy opodatkowania	= 2 880 euro 547 euro	+ 547 euro
Do opodatkowania jako przychody z działalności gospodarczej		= 4 147 euro

Należy pamiętać, że dla pojazdów elektrycznych obowiązują szczególne zasady.

a) Ogólne zasady dla pojazdów elektrycznych i hybrydowych

• Za przejazdy prywatne - w zależności od typu pojazdu (czysto elektryczny lub hybrydowy z możliwością ładowania zewnętrznego) oraz wysokości ceny katalogowej - miesięcznie nalicza się ryczałtowo 1,0 procent połowy lub jednej czwartej ceny katalogowej jako wartość prywatnego użytkowania. Dotyczy to zakupu lub leasingu pojazdu elektrycznego lub hybrydowego w okresie od 1.1.2019 do 31.12.2030 (patrz poniżej pod 1b. i 1c.)
• W przypadku zakupu lub leasingu przed 1.1.2019 miesięcznie nalicza się 1,0 procent pełnej ceny katalogowej; jednak następuje obniżenie o ryczałtowe odliczenie (wyrównanie strat). Oprócz pojazdów elektrycznych objęte są również hybrydowe pojazdy elektryczne z możliwością ładowania zewnętrznego (patrz poniżej pod 1d.)
• Ryczałtowe odliczenie lub wyrównanie strat dotyczy również hybrydowych pojazdów elektrycznych z możliwością ładowania zewnętrznego, które zostały zakupione lub leasingowane w latach 2020-2022, ale nie spełniają wymagań dotyczących zastosowania obniżonej ceny katalogowej (patrz poniżej pod 1d.)
• Za przejazdy między miejscem zamieszkania a miejscem pracy dolicza się wartość dodatkową: Zazwyczaj miesięcznie 0,03% połowy lub jednej czwartej ceny katalogowej za każdy kilometr odległości lub - tylko dla pracowników - przy mniej niż 15 przejazdach miesięcznie poprzez indywidualną ocenę rzeczywistych przejazdów z 0,002% połowy lub jednej czwartej ceny katalogowej za każdy kilometr odległości. Dotyczy to zakupu lub leasingu pojazdu elektrycznego lub hybrydowego w okresie od 1.1.2019 do 31.12.2030. W przypadku zakupu lub leasingu pojazdu elektrycznego lub hybrydowego przed 1.1.2019 lub niespełnienia wymaganych standardów wartość dodatkowa jest obliczana od pełnej ceny katalogowej; jednak następuje obniżenie o ryczałtowe odliczenie.

Podstawą do obliczenia wartości użytkowania lub wartości pobrania jest krajowa cena katalogowa w momencie pierwszej rejestracji pojazdu, w tym koszty wyposażenia dodatkowego oraz podatek VAT. Cena katalogowa to niewiążąca rekomendacja cenowa producenta dla pojazdu na rynku niemieckim. Cena katalogowa jest zaokrąglana w dół do pełnych 100 EUR. To zaokrąglenie następuje jednak dopiero po odliczeniu ryczałtowego odliczenia.

b) Ulga dla pojazdów elektrycznych do 2030 roku

Emisyjne pojazdy elektryczne mają być szczególnie uprzywilejowane w opodatkowaniu samochodów służbowych: Dla nich procentowy udział prywatny podlegający opodatkowaniu zostanie obniżony z 0,5 procent do 0,25 procent. Technicznie środek ten zostanie wdrożony poprzez zmniejszenie podstawy opodatkowania o jedną czwartą. W przypadku metody ryczałtowej 1% cena katalogowa jest brana pod uwagę tylko w jednej czwartej. Oznacza to konkretnie:

Dla czysto elektrycznych samochodów firmowych, które zostaną zakupione w okresie od 1.1.2019 do 31.12.2030, obowiązuje: Jeśli pojazd nie emituje dwutlenku węgla na kilometr i cena katalogowa pojazdu nie przekracza 60 000 EUR, cena katalogowa jest brana pod uwagę tylko w jednej czwartej (§ 6 ust. 1 nr 4 zdanie 2 nr 3 oraz zdanie 3 nr 3 EStG, wprowadzone przez "Ustawę o dalszym wsparciu podatkowym elektromobilności i zmianie innych przepisów podatkowych" z 12.12.2019; uzupełnione przez Drugą ustawę o pomocy podatkowej w związku z koronawirusem).

Początkowo granica dla ceny katalogowej wynosiła 40 000 EUR. Granica ta została następnie podniesiona do 60 000 EUR drugą ustawą o pomocy podatkowej w związku z koronawirusem. Nowa granica obowiązuje z mocą wsteczną od 1.1.2020 dla pojazdów, które zostały zakupione, leasingowane lub po raz pierwszy udostępnione do użytku prywatnego od 1.1.2019 (§ 52 ust. 12 zdanie 2 EStG).

Jeśli cena katalogowa czysto elektrycznego pojazdu przekracza 60 000 EUR, to do opodatkowania użytkowania prywatnego stosuje się połowę tej kwoty. Można założyć, że ustawodawca miał na uwadze drogie modele Tesli, których nie chciał dodatkowo wspierać. W tym przypadku pozostaje zastosowanie połowy podstawy opodatkowania.

c) Stopniowe wycofywanie ulg dla hybrydowych pojazdów elektrycznych

Dla hybrydowych pojazdów elektrycznych z możliwością ładowania zewnętrznego obowiązuje - jak wspomniano - zasadniczo połowa podstawy opodatkowania do opodatkowania użytkowania prywatnego. Jednak następuje stopniowe wycofywanie ulg podatkowych lub - inaczej mówiąc - zaostrzenie warunków uzyskania korzyści podatkowych. Szczegóły: 

• W przypadku zakupu między 1.1.2019 a 31.12.2021 obowiązuje połowa podstawy opodatkowania, jeśli emisja dwutlenku węgla wynosi maksymalnie 50 gramów na kilometr lub zasięg elektryczny wynosi co najmniej 40 kilometrów ("Ustawa o zapobieganiu stratom podatku VAT w handlu towarami w Internecie i zmianie innych przepisów podatkowych" z 11.12.2018). Są to dzisiejsze warunki zgodnie z § 3 ust. 2 nr 1 lub nr 2 ustawy o elektromobilności.
• W przypadku zakupu między 1.1.2022 a 31.12.2024 obowiązuje połowa podstawy opodatkowania, jeśli emisja dwutlenku węgla wynosi maksymalnie 50 gramów na kilometr lub zasięg elektryczny wynosi co najmniej 60 kilometrów ("Ustawa o dalszym wsparciu podatkowym elektromobilności i zmianie innych przepisów podatkowych" z 12.12.2019).
• W przypadku zakupu między 1.1.2025 a 31.12.2030 obowiązuje połowa podstawy opodatkowania, jeśli emisja dwutlenku węgla wynosi maksymalnie 50 gramów na kilometr lub zasięg elektryczny wynosi co najmniej 80 kilometrów.

Dla pojazdów, które nie spełniają tych wymagań, ale mają wyższą cenę katalogową niż pojazdy z silnikiem spalinowym, obowiązuje dotychczasowe przepisy (wyrównanie strat poprzez obniżenie ceny katalogowej o ryczałtowe kwoty za system baterii) do 2022 roku. Oznacza to: W przypadku zakupu w 2019 roku cena katalogowa lub koszty zakupu są obniżane o 200 EUR za kWh pojemności baterii, maksymalnie o 7 000 EUR. W przypadku zakupu w 2022 roku cena katalogowa lub koszty zakupu są obniżane o 50 EUR za kWh pojemności baterii, maksymalnie o 5 500 EUR.

d) Wyrównanie strat w starych przypadkach i dla pojazdów, które nie spełniają wymagań

W przypadku zakupu lub leasingu pojazdu elektrycznego lub hybrydowego przed 1.1.2019 oraz hybrydowych pojazdów elektrycznych z możliwością ładowania zewnętrznego, które nie spełniają wymagań określonych w punkcie 1c, istnieje skomplikowane obliczenie w celu ustalenia ceny katalogowej, która jest istotna dla zasady jednego procenta: Następnie (pełna) cena katalogowa jest obniżana o ryczałtowe odliczenie ze względu na zawarte w niej koszty systemu baterii, ograniczone do maksymalnej kwoty odliczenia (§ 6 ust. 1 nr 4 zdanie 2 EStG w związku z § 8 ust. 2 zdanie 2 EStG).

Kwota obniżki i maksymalna kwota zależą od roku zakupu pojazdu. Wartość kWh pojazdu można znaleźć w dowodzie rejestracyjnym w polu 22.

W przypadku zakupu do 31.12.2013 od ceny katalogowej odejmuje się ryczałtowo 500 EUR za kWh pojemności baterii, maksymalnie 10 000 EUR. Kwoty te zmniejszają się w przypadku zakupu w kolejnych latach o 50 EUR za kWh lub o 500 EUR rocznie. Ulga podatkowa obowiązuje dla pojazdów zakupionych do 31.12.2022 (§ 52 ust. 16 zdanie 11 EStG).

Ważne: Ulga dotyczy tylko podatku dochodowego, a nie podatku VAT.