Czy mam prawo do zasiłku na dziecko tylko w przypadku moich biologicznych dzieci?
Nie. Prawo do zasiłku na dziecko przysługuje na biologiczne dzieci wnioskodawcy oraz jego adoptowane dzieci. Na dzieci w pieczy zastępczej można ubiegać się o zasiłek na dziecko, jeśli mieszkają w Państwa rodzinie i istnieje stały stosunek nadzoru, opieki i wychowania. Ponadto stosunek opieki i pieczy nad dzieckiem z jego biologicznymi rodzicami nie może już istnieć. Okazjonalne wizyty biologicznych rodziców są nieszkodliwe. Jeśli przyjęli Państwo rodzeństwo do swojego gospodarstwa domowego, przysługuje prawo do zasiłku na dziecko, jeśli mogą być one traktowane na równi z dziećmi w pieczy zastępczej.
Zasiłek na dziecko jest również wypłacany, jeśli w Państwa gospodarstwie domowym mieszka pasierb lub wnuk. W takich przypadkach nie istnieje jednak stosunek pokrewieństwa w rozumieniu prawa podatkowego. Dlatego pasierbowie lub dziadkowie nie mają automatycznie prawa do kwoty wolnej na dziecko, lecz dopiero wtedy, gdy biologiczni rodzice przeniosą kwoty wolne na dzieci w załączniku K na nowe osoby, które się nimi opiekują. Jeśli dla sierot lub dzieci, które nie wiedzą, gdzie przebywają ich rodzice, żadna inna osoba nie jest uprawniona do otrzymania zasiłku, dzieci mogą same otrzymać zasiłek na dziecko. Otrzymują wtedy kwotę, która przysługiwałaby im samym na ich własne pierwsze dziecko.
Jeśli jako rodzice oddali Państwo dziecko do adopcji, stosunek pokrewieństwa między Państwem a dzieckiem kończy się w tym momencie. Jednocześnie kończy się również Państwa prawo do zasiłku na dziecko i ulg podatkowych.
Tipp
Na dziecko, które przyjęli Państwo do swojego gospodarstwa domowego z zamiarem adopcji, mogą Państwo otrzymać zasiłek na dziecko już przed adopcją, ponieważ zazwyczaj istnieje stosunek opieki.
(2022): Czy mam prawo do zasiłku na dziecko tylko w przypadku moich biologicznych dzieci?
Kiedy mogę odliczyć koszty opieki nad dzieckiem?
Koszty opieki nad dzieckiem można odliczyć tylko wtedy, gdy istnieje tak zwany związek rodzicielski. Dotyczy to biologicznych dzieci, a także dzieci adoptowanych i przybranych. W przypadku pasierbów i wnuków nie można ubiegać się o zwrot kosztów opieki.
Ponadto dziecko musi należeć do Państwa gospodarstwa domowego. Dotyczy to również sytuacji, gdy dziecko jest na przykład w internacie i regularnie wraca do domu. Ważne jest, aby istniało mieszkanie rodzinne, z którego dziecko korzysta, oraz aby ponosili Państwo odpowiedzialność za jego dobro.
Ogólnie można ubiegać się o zwrot kosztów opieki tylko dla dzieci poniżej 14 roku życia. Tylko w przypadku dzieci niepełnosprawnych granica wiekowa jest zniesiona.
Tipp
Uwaga: Jeśli pracodawca świadczy nieopodatkowane usługi w zakresie opieki przedszkolnej, odliczenie jako wydatki specjalne musi zostać pomniejszone o te usługi, ponieważ odliczenie wydatków specjalnych wymaga, aby podatnik poniósł rzeczywiste i ostateczne obciążenie finansowe (wyrok BFH z 1.9.2021, III R 54/20).
(2022): Kiedy mogę odliczyć koszty opieki nad dzieckiem?
Ile lat może mieć moje dziecko, abym mógł/mogła odliczyć koszty opieki?
Do 14. urodzin dziecka można ubiegać się o zwrot kosztów opieki, później już nie.
W przypadku dzieci niepełnosprawnych nie ma ograniczenia wiekowego, jeśli niepełnosprawność wystąpiła przed 25. urodzinami. Jako dowód wystarczy legitymacja osoby niepełnosprawnej.
(2022): Ile lat może mieć moje dziecko, abym mógł/mogła odliczyć koszty opieki?
Jak udokumentować koszty opieki nad dzieckiem?
Koszty opieki można udokumentować za pomocą faktur i odpowiednich dowodów przelewów. Pokwitowanie od odbiorcy nie wystarcza! Nawet drobne kwoty, np. dla opiekunki do dziecka, nie mogą być wypłacane gotówką, jeśli chcesz później odliczyć koszty.
Dokumentów nie trzeba dołączać do zeznania podatkowego, ale należy je przedstawić na żądanie urzędu skarbowego.
(2022): Jak udokumentować koszty opieki nad dzieckiem?
Na czyim zeznaniu podatkowym wpisuję koszty opieki nad dzieckiem?
Maksymalna kwota 4.000 Euro dotyczy każdego dziecka, a nie każdego rodzica.
Jeśli jesteście Państwo jako małżeństwo wspólnie rozliczani, nie ma znaczenia, kto z Was zapłacił za opiekę. W przypadku rozliczenia indywidualnego koszty może odliczyć ten partner, który je poniósł. Jeśli dotyczy to obojga, każdy może odliczyć swoją część do 2.000 Euro. Możecie jednak uzgodnić inny podział.
Może to mieć sens, jak pokazuje poniższy przykład:
Roczne koszty opieki nad dzieckiem wynoszą 5.500 Euro. Matka ponosi koszty w wysokości 4.000 Euro, ojciec płaci 1.500 Euro rocznie. Jeśli oboje partnerzy nie zmienią podziału, sytuacja wygląda następująco:
Matka: 2/3 z 4.000 Euro = 2.667 Euro
Ojciec: 2/3 z 1.500 Euro = 1.000 Euro
Ponieważ każde z rodziców może odliczyć maksymalnie 2.000 Euro, łączna kwota, którą oboje rodzice mogą wspólnie odliczyć, wynosi 3.000 Euro.
Jeśli ojciec i matka uzgodnią, że matka może odliczyć maksymalną kwotę 3.000 Euro, a ojciec 1.000 Euro, mogą oni odliczyć o 1.000 Euro więcej kosztów opieki nad dzieckiem.
Sprawa komplikuje się, jeśli nie jesteście małżeństwem. Jeśli nie mieszkacie razem, koszty opieki może odliczyć ten, u którego mieszka dziecko. Samotny rodzic może, podobnie jak małżonkowie, odliczyć do 6.000 Euro. Jeśli jednak mieszkacie razem bez ślubu, możecie podzielić koszty opieki. Opłaca się to szczególnie wtedy, gdy jedno z Was zarabia niewiele i dlatego nie korzysta z ulgi podatkowej.
Vorsicht
W przypadku niezamężnych rodziców urząd skarbowy uznaje tylko koszty poniesione przez osobę, która zawarła umowę z placówką opiekuńczą. Jeśli oboje chcecie odliczyć koszty opieki, powinniście oboje podpisać umowę.
Tipp
Uwaga: Jeśli pracodawca świadczy nieopodatkowane usługi w zakresie opieki przedszkolnej, odliczenie wydatków specjalnych musi zostać obniżone o te kwoty, ponieważ odliczenie wydatków specjalnych wymaga, aby podatnik poniósł rzeczywiste i ostateczne obciążenie ekonomiczne (wyrok BFH z 1.9.2021, III R 54/20).
(2022): Na czyim zeznaniu podatkowym wpisuję koszty opieki nad dzieckiem?
Jaki stosunek podatkowy musi istnieć z dzieckiem, aby zostało uwzględnione?
Aby uwzględnić to podatkowo, musi istnieć tak zwany stosunek pokrewieństwa. Ma to miejsce w przypadku dzieci, z którymi są Państwo spokrewnieni w pierwszym stopniu, lub Państwa dzieci przyjętych na wychowanie.
Pokrewieństwo pierwszego stopnia dotyczy dzieci małżeńskich i pozamałżeńskich oraz dzieci adoptowanych. W przypadku adopcji małoletniego dziecka traci ono stosunek pokrewieństwa z biologicznymi rodzicami.
Dzieci przyjęte na wychowanie są uwzględniane, jeśli mieszkają w Państwa gospodarstwie domowym i zostały przyjęte do rodziny. Ponadto nie może istnieć stosunek opieki i wychowania między dzieckiem przyjętym na wychowanie a jego biologicznymi rodzicami.
Nie są uwzględniane w przypadku kwoty wolnej na dziecko, kwoty wolnej na kształcenie oraz kwoty wolnej na opiekę, wychowanie lub kształcenie (kwota BEA) wnuki i pasierbowie. Można to jednak obejść poprzez przeniesienie kwoty wolnej. W tym celu biologiczni rodzice muszą wyrazić zgodę.
(2022): Jaki stosunek podatkowy musi istnieć z dzieckiem, aby zostało uwzględnione?
Czy koszty adopcji podlegają odliczeniu od podatku?
Zgodnie z wcześniejszym stanem prawnym koszty adopcji nie były odliczane jako nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33 EStG. Adopcja nie jest bowiem "nieunikniona z powodów prawnych, faktycznych lub moralnych, lecz wynika z wolnej, niezależnej woli" (wyrok BFH z 13.3.1987, III R 301/84). I tak jest nadal. Jednak istniała nadzieja na zmianę.
- W 2012 roku VI Senat BFH, który od 2009 roku jest odpowiedzialny za nadzwyczajne obciążenia, chciał zmienić orzecznictwo i uznać koszty adopcji, ale dotychczasowy III Senat nie wyraził zgody.
- W 2013 roku VI Senat przedłożył Wielkiemu Senatowi pytanie, czy w przypadku planowanej zmiany orzecznictwa istnieje rzeczywiście obowiązek uzyskania zgody senatu, od którego decyzji zamierza się odstąpić (decyzja BFH z 18.4.2013, VI R 60/11).
- W 2014 roku Wielki Senat Federalnego Trybunału Finansowego odpowiedział, że do zmiany orzecznictwa wymagana jest zgoda dotychczasowego senatu, jeśli nadal zajmuje się on tym tematem. W przypadku odmowy zgody, Wielki Senat musi podjąć decyzję (decyzja BFH z 9.10.2014, GrS 1/13).
- W 2015 roku VI Senat BFH zrezygnował z odwołania się do Wielkiego Senatu i potwierdził dotychczasowe orzecznictwo III Senatu: koszty adopcji nie są uznawane za nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33 EStG. Dotyczy to również "wydatków poniesionych przez parę w wyniku adopcji dziecka w przypadku organicznie uwarunkowanej bezpłodności jednego z partnerów" (wyrok BFH z 10.3.2015, VI R 60/11).
- Od tego wyroku wniesiono skargę konstytucyjną do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Federalny Trybunał Konstytucyjny nie przyjął jednak skargi konstytucyjnej do rozpatrzenia z powodu braku szans na powodzenie. Oznacza to, że koszty adopcji niestety nie podlegają odliczeniu podatkowemu. Decyzja ta głęboko rozczarowała wielu rodziców. Sprzeciwy wobec decyzji podatkowych, które do tej pory były zawieszone z powodu toczącego się postępowania, zostaną teraz odrzucone (decyzja BVerfG z 13.6.2016, 2 BvR 1208/15).
(2022): Czy koszty adopcji podlegają odliczeniu od podatku?