W jakiej wysokości mogę ubiegać się o ulgi podatkowe z tytułu wyjątkowych obciążeń?
Hier können Sie die tatsächlichen Ausgaben eintragen. Diese werden jedoch nicht in voller Höhe anerkannt. Denn es wird hiervon noch Ihre zumutbare Eigenbelastung abgezogen. Diese richtet sich nach Ihrem Einkommen, Familienstand und der Zahl Ihrer Kinder und wird vom Finanzamt berechnet. Die zumutbare Eigenbelastung beträgt ein bis sieben Prozent der gesamten Einkünfte. Auf jeden Fall sollten Sie die entsprechenden Ausgaben nachweisen können.
Wenn Sie mit Ihren Ausgaben unter der zumutbaren Eigenbelastung bleiben, lohnt es sich gar nicht, die Kosten in der Steuererklärung anzugeben.
Pflegepauschbetrag:
Sind die pflegebedingten Aufwendungen nach dem Abzug der Eigenbelastung noch höher als der Pflegepauschbetrag, geben Sie Ihre Aufwendungen zur Pflege an, so wie sie tatsächlich angefallen sind. Dann müssen Sie sie allerdings auch einzeln nachweisen können, wofür Sie Geld ausgegeben haben. Allerdings können Sie auf diese Weise mehr als den Pflegepauschbetrag geltend machen.
Tipp
Für das Finanzamt zählt nicht, wann die Kosten angefallen sind, sondern wann Sie diese gezahlt haben. So sollten Sie versuchen, mehrere Ausgabe-Positionen in ein Jahr zu legen, um die Summe der Ausgaben zu erhöhen und so über das Limit Ihrer zumutbaren Eigenbelastung zu kommen.
Steht eine hohe Zahnarztrechnung an, die aber erst im kommenden Jahr fällig wird? Wenn Sie jedoch bereits für das laufende Jahr andere Ausgaben unter den außergewöhnlichen Belastungen verbuchen könnten, bitten Sie Ihren Zahnarzt um eine vorzeitige Rechnung oder um eine Teilrechnung. So können Sie möglicherweise alle Ausgaben, die über der zumutbaren Belastung liegen, noch in der Steuererklärung für das laufende Jahr geltend machen.
Wichtig
Die zumutbare Belastung wird nur bei den allgemeinen außergewöhnlichen Belastungen abgezogen. Ausgaben, die bei den besonderen außergewöhnlichen Belastungen angesetzt werden, bleiben ungekürzt.
Anhand dieser Tabelle können Sie ungefähr Ihre zumutbare Eigenbelastung berechnen:

(2022): W jakiej wysokości mogę ubiegać się o ulgi podatkowe z tytułu wyjątkowych obciążeń?
Kto może odliczyć koszty nadzwyczajne?
Zasadniczo każdy! Osoby mające koszty nadzwyczajne mogą je uwzględnić w zeznaniu podatkowym. Koszty nadzwyczajne obniżają podatek dochodowy. Ma to na celu uniknięcie nadmiernych obciążeń.
Jeśli podatnik ma nieuniknione większe obciążenia niż inni podatnicy o porównywalnych dochodach, majątku lub sytuacji rodzinnej, może na wniosek obniżyć podatek dochodowy. W tym celu należy wpisać koszty nadzwyczajne w zeznaniu podatkowym.
Uwzględniane są jednak tylko wydatki przekraczające dopuszczalne obciążenie i rzeczywiście niezbędne. Dopuszczalne obciążenie zależy od dochodu, stanu cywilnego i liczby dzieci podatnika.
Procent wynosi od jednego do siedmiu procent rocznego dochodu podlegającego opodatkowaniu. Jeśli przekroczysz ten procent swoimi kosztami nadzwyczajnymi, możesz ubiegać się o zwrot kosztów w nieograniczonej wysokości.
Koszty nadzwyczajne mogą obejmować:
- koszty pogrzebu,
- koszty opieki lub
- koszty leczenia.
Koszty rozwodu nie są jednak od 2013 roku odliczane z powodu zmiany ustawy!
W szczególnych przypadkach wydatki na utrzymanie mogą być uznane za koszty nadzwyczajne. W tym przypadku nie uwzględnia się dopuszczalnego obciążenia.
Ryczałt pielęgnacyjny może być wykorzystany przez wszystkich, którzy opiekują się bliskim krewnym. Jest to kwota roczna, która nie zależy od dopuszczalnego obciążenia. Na poszczególnych stronach naszego zeznania podatkowego znajdziesz dokładniejsze informacje na temat poszczególnych kosztów nadzwyczajnych, które możesz zgłosić.
Tipp
Rozróżnia się ogólne i szczególne koszty nadzwyczajne. Ogólne koszty nadzwyczajne, do których należą na przykład koszty leczenia i koszty pogrzebu, obniżają podatek dopiero po przekroczeniu dopuszczalnego obciążenia własnego.
Szczególne koszty nadzwyczajne są uznawane w pełnej wysokości, ale zazwyczaj do określonych maksymalnych kwot. Należą do nich na przykład alimenty na rzecz osoby potrzebującej lub zakwaterowanie poza domem pełnoletniego dziecka w celu kształcenia.
(2022): Kto może odliczyć koszty nadzwyczajne?
Czy mogę tu również ubiegać się o świadczenia alimentacyjne na moje dzieci?
Jeśli nie przysługuje Ci zasiłek na dziecko ani ulgi na pełnoletnie dziecko, możesz w odpowiednich miesiącach również zgłosić swoje świadczenia alimentacyjne na rzecz dziecka w potrzebie jako wydatki nadzwyczajne.
Maksymalna kwota alimentów podlegająca odliczeniu w 2021 roku wynosi 9.744 Euro.
(2022): Czy mogę tu również ubiegać się o świadczenia alimentacyjne na moje dzieci?
Kiedy koszty procesowe podlegają odliczeniu?
W przypadku kosztów postępowania cywilnego fiskus zawsze był bardzo oszczędny: takie koszty rzadko były uznawane za "nieuniknione" i dlatego najczęściej odrzucano je jako nadzwyczajne obciążenia. Tylko w wyjątkowych przypadkach takie koszty były uznawane, a mianowicie wtedy, gdy spór prawny dotyczył egzystencjalnie ważnego obszaru lub podstawowych aspektów życia ludzkiego.
(1) W maju 2011 roku Federalny Trybunał Finansowy zrezygnował z tego wąskiego podejścia i znacznie rozszerzył możliwości odliczenia podatkowego: koszty postępowania cywilnego powinny być zawsze uznawane za nieuniknione z przyczyn prawnych i tym samym uznawane za nadzwyczajne obciążenia, niezależnie od przedmiotu procesu, jeśli dochodzenie lub obrona prawna ma wystarczające szanse powodzenia i nie wydaje się być działaniem arbitralnym. "Sukces musi być co najmniej tak samo prawdopodobny jak niepowodzenie" (wyrok BFH z 12.5.2011, BStBl. 2011 II s. 1015).
(2) W czerwcu 2015 roku Federalny Trybunał Finansowy zrezygnował z hojnego orzecznictwa na lata przed 2013 rokiem i nie podtrzymuje już swojego przyjaznego dla podatników wyroku z 12.5.2011. Teraz znów obowiązuje: koszty postępowania cywilnego są zasadniczo uznawane za nieuniknione tylko wtedy, gdy również zdarzenie będące podstawą procesu jest nieuniknione dla podatnika. Zazwyczaj nie ma to miejsca w przypadku postępowania cywilnego, dlatego koszty procesu nie mogą być odliczane jako nadzwyczajne obciążenia (wyrok BFH z 18.6.2015, VI R 17/14).
(3) Od 2013 roku ustawodawca unieważnił przyjazny dla obywateli wyrok BFH i prawnie uregulował, że koszty procesowe mogą być odliczane jako nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33 EStG - z uwzględnieniem dopuszczalnego obciążenia - tylko w wyjątkowych przypadkach, "jeśli podatnik byłby narażony na utratę środków do życia i nie mógłby zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych w zwykłym zakresie" (§ 33 ust. 2 zdanie 4 EStG).
Obecnie Sąd Finansowy w Nadrenii-Palatynacie orzekł, że koszty wynikające ze sporów prawnych związanych z budową domu nie mogą być odliczane jako nadzwyczajne obciążenia podatkowe (wyrok z 7.5.2020, 3 K 2036/19).
Wskazówka: Obecnie Sąd Finansowy w Münster orzekł, że koszty procesowe związane z uzyskaniem alimentów po rozwodzie mogą być odliczane jako koszty uzyskania przychodu, jeśli odbiorca alimentów opodatkowuje świadczenia alimentacyjne jako inne dochody zgodnie z § 22 nr 1a EStG (FG Münster z 3.12.2019, 1 K 494/18 E).
Przypadek: Powódka i jej obecnie były mąż rozstali się w 2012 roku. Przed sądem rejonowym oboje prowadzili postępowanie rodzinne obejmujące rozwód, wyrównanie emerytalne oraz alimenty po rozwodzie. W 2014 roku sąd rejonowy orzekł rozwód i zobowiązał byłego męża powódki do miesięcznych płatności alimentacyjnych. Kobieta złożyła pozew o wyższe miesięczne płatności.
W 2015 roku zawarto ugodę sądową dotyczącą wysokości alimentów. W swoim zeznaniu podatkowym za 2015 rok powódka zadeklarowała inne dochody w wysokości otrzymanych alimentów i odliczyła koszty procesowe (koszty sądowe i adwokackie) jako obniżające podatek. Urząd skarbowy odmówił uwzględnienia.
Zdaniem sędziów koszty procesowe powinny być uwzględnione jako koszty uzyskania przychodu u odbiorcy alimentów, ponieważ opodatkowuje ona świadczenia alimentacyjne od byłego męża zgodnie z § 22 nr 1a EStG. Kobieta poniosła koszty procesowe, aby w przyszłości uzyskać (wyższe) dochody w formie świadczeń alimentacyjnych. Świadczenia alimentacyjne są traktowane jako dochody podlegające opodatkowaniu zgodnie z § 22 nr 1a EStG, ponieważ były mąż jako zobowiązany do zapłaty miał możliwość odliczenia swoich płatności alimentacyjnych jako wydatków specjalnych zgodnie z § 10 ust. 1a EStG, tzw. realne rozdzielenie. Świadczenia alimentacyjne są w pełni zrównane z innymi dochodami. Z tego wynika, że również odliczenie kosztów uzyskania przychodu musi być w pełni możliwe.
Lohnsteuer kompakt
Od 2013 roku koszty postępowania cywilnego mogą być odliczane jako nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33 EStG - z uwzględnieniem dopuszczalnego obciążenia - tylko w wyjątkowych przypadkach, "jeśli podatnik byłby narażony na utratę środków do życia i nie mógłby zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych w zwykłym zakresie" (§ 33 ust. 2 zdanie 4 EStG).
Do tej pory nie było jasne, czy pod pojęciem środków do życia należy rozumieć jedynie "materialne" podstawy życia, czy też obejmują one również "niematerialne" podstawy dotyczące podstawowych aspektów życia ludzkiego. Obejmują one między innymi podstawy psychiczne i ideowe. Miłość do własnego dziecka i opieka nad nim to potrzeby społeczne, które dotyczą "niematerialnej" sfery człowieka.
Federalny Trybunał Finansowy rozumie jednak jako środki do życia wyłącznie materialne podstawy życia podatnika. Potrzeby psychiczne i społeczne nie powinny być uwzględniane. Zagrożenie utraty psychicznych lub ideowych podstaw egzystencji nie powinno być uwzględniane (wyrok BFH z 18.5.2017, VI R 9/16).
Zdaniem dwóch sądów finansowych pojęcia "środki do życia" i "podstawowe potrzeby życiowe" powinny być interpretowane również w sensie niematerialnym. Dlatego spory prawne, które są nieuniknione i dotyczą "podstawowych aspektów życia ludzkiego", powinny również być odliczane jako nadzwyczajne obciążenia (FG Düsseldorf z 13.3.2018, 13 K 3024/17 E; FG Monachium z 7.5.2018, 7 K 257/17).
Obecnie Federalny Trybunał Finansowy rozstrzygnął sporną kwestię: środki do życia w rozumieniu ustawy to wyłącznie materialne podstawy życia podatnika, a nie jego niematerialne podstawy egzystencji. Nie jest również konstytucyjnie wymagane, aby pojęcia środków do życia i podstawowych potrzeb życiowych były interpretowane w sensie niematerialnym. Ze względu na zmianę przepisów od 2013 roku spory dotyczące "podstawowych aspektów życia ludzkiego" nie mogą być już odliczane podatkowo (wyroki BFH z 13.8.2020, VI R 15/18 i VI R 27/18).
Pięć negatywnych decyzji:
- Prawo do kontaktu: koszty procesowe związane ze sporem prawnym dotyczącym prawa do kontaktu ojca z dzieckiem i powrotu dziecka mieszkającego z matką za granicą do Niemiec nie mogą być odliczane jako nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33 EStG, nawet jeśli dotyczą "podstawowych aspektów życia ludzkiego" (wyrok BFH z 13.8.2020, VI R 15/18).
- Prawo do kontaktu: koszty procesowe matki związane ze sporem prawnym dotyczącym odrzucenia prawa do kontaktu ojca z dzieckiem nie mogą być odliczane jako nadzwyczajne obciążenie. Chodziło o zakazanie ojcu kontaktu z dzieckiem, ponieważ tylko w ten sposób można było zapewnić dobro dziecka (wyrok BFH z 13.8.2020, VI R 27/18).
- Alimenty na dziecko: wydatki na spór o alimenty, w którym chodziło o uzyskanie wyższych alimentów dla córki od ojca dziecka, nie mogą być odliczane jako nadzwyczajne obciążenia, jeśli sytuacja finansowa matki jest wystarczająca bez zagrożenia egzystencji (wyrok BFH z 13.8.2020, VI R 27/18).
- Proces o odpowiedzialność lekarza: wydatki na proces o odszkodowanie przeciwko dentyście z powodu domniemanych błędów w leczeniu nie mogą być odliczane jako nadzwyczajne obciążenia, jeśli odszkodowanie nie jest konieczne do zabezpieczenia materialnych środków do życia (wyrok BFH z 13.8.2020, VI R 27/18).
- Obecnie Federalny Trybunał Finansowy nie uznał kosztów obrony karnej dorastającego dziecka za nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33 EStG (decyzja BFH z 11.8.2022, VI R 29/20).
(2022): Kiedy koszty procesowe podlegają odliczeniu?