Czy odbycie ochotniczej służby wojskowej jest również objęte ulgą?

Samotna służba wojskowa nie daje prawa do zasiłku na dziecko ani ulg podatkowych na dzieci. Nie jest to uznawana służba wolontariacka w rozumieniu § 32 ust. 4 pkt 2d EStG, jak np. Federalna Służba Wolontariacka czy wolontariat socjalny/ekologiczny. Analogiczne ulgi nie są możliwe zgodnie z orzeczeniem Federalnego Trybunału Finansowego (BFH) z dnia 3.7.2014, III R 53/13.

JEDNAK: Prawo do zasiłku na dziecko może istnieć również podczas dobrowolnej służby wojskowej, jeśli spełnione są określone warunki – na przykład uznane szkolenie zawodowe, okres przejściowy lub czas oczekiwania na miejsce szkoleniowe.

Warunki uwzględnienia zgodnie z § 32 ust. 4 EStG

• Szkolenie zawodowe (§ 32 ust. 4 pkt 2a EStG): Trzymiesięczne szkolenie podstawowe i ewentualne szkolenie na stanowisku służbowym są uznawane za szkolenie zawodowe, o ile odbywają się w ramach kariery wojskowej (np. szkolenie oficerskie lub podoficerskie).
• Okres przejściowy (§ 32 ust. 4 pkt 2b EStG): Okresy przejściowe do czterech miesięcy między dwoma etapami szkolenia lub między szkoleniem a rozpoczęciem służby są objęte ulgą.
• Czas oczekiwania na miejsce szkoleniowe (§ 32 ust. 4 pkt 2c EStG): Zasiłek na dziecko może być również przyznany podczas służby wojskowej, jeśli dziecko nie może znaleźć miejsca szkoleniowego i poważnie stara się o szkolenie.

Aktualne orzeczenie BFH z dnia 20.2.2025 (III R 43/22)

Federalny Trybunał Finansowy orzekł, że sama dobrowolna służba wojskowa nie daje prawa do zasiłku na dziecko. Jednak: Zasiłek na dziecko może być wypłacany, jeśli spełnione są inne warunki zgodnie z § 32 ust. 4 EStG – nawet przy czasie służby przekraczającym 20 godzin tygodniowo.

Przykład z orzeczenia:

• Syn odbył po maturze dziesięciomiesięczną dobrowolną służbę wojskową.
• Kasa rodzinna uznała tylko okres przejściowy i szkolenie podstawowe.
• Po szkoleniu podstawowym syn pełnił służbę w stopniu szeregowca.
• W tym czasie zdecydował się na studia, ale nie mógł ich od razu rozpocząć.
• BFH uznał prawo do zasiłku na dziecko również na okres między szkoleniem podstawowym a rozpoczęciem studiów, ponieważ dziecko nie mogło rozpocząć szkolenia z powodu braku możliwości.

Ważne: Szkolenie podstawowe nie prowadzi do ukończenia pierwszego szkolenia zawodowego w rozumieniu § 32 ust. 4 zdanie 2 EStG. Również pełnoetatowe zatrudnienie (np. jako żołnierz kontraktowy z więcej niż 20 godz./tydz.) nie wyklucza prawa do zasiłku na dziecko, jeśli np. rozpoczęcie studiów jest opóźnione z powodów organizacyjnych.

Obowiązek przedstawienia dowodów i współpraca

• Zasiłek na dziecko jest przyznawany tylko wtedy, gdy można udowodnić chęć podjęcia nauki i poszukiwanie miejsca szkoleniowego.
• Dzieci powyżej 18 roku życia muszą współpracować.
• Późniejsze twierdzenie o chęci podjęcia nauki nie wystarcza – musi istnieć konkretny dowód (np. dokumenty aplikacyjne).

Porada podatkowa:
Dokumentuj aplikacje i odmowy z wyprzedzeniem! Jeśli nie ma dowodu na dany miesiąc, prawo może zostać cofnięte – nawet w przypadku rzeczywistej chęci podjęcia nauki.

Świadczenia alimentacyjne w przypadku braku zasiłku na dziecko

Jeśli prawo do zasiłku na dziecko wygaśnie (np. z powodu zbyt długiego czasu oczekiwania), rodzice mogą ubiegać się o odliczenie alimentów na dziecko jako nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33a ust. 1 EStG. W 2024 roku maksymalna miesięczna kwota wynosi 982 Euro.