Czym są świadczenia emerytalne?

Świadczenia emerytalno-rentowe odgrywają szczególną rolę w podatku dochodowym. Wiele osób otrzymuje na emeryturze świadczenia, które nie pochodzą z ustawowego ubezpieczenia emerytalnego – na przykład emeryturę lub rentę zakładową. Ale czym dokładnie są świadczenia emerytalno-rentowe, jak są opodatkowane i co oznacza tzw. ulga podatkowa na świadczenia emerytalne? W tym artykule wyjaśniamy najważniejsze punkty w sposób zrozumiały i zwięzły.

Co to są świadczenia emerytalno-rentowe?

Świadczenia emerytalno-rentowe to regularne płatności, które otrzymują Państwo po zakończeniu aktywnego stosunku pracy – czyli rodzaj "zastępstwa" za wynagrodzenie. Są one zazwyczaj wypłacane przez byłego pracodawcę lub instytucję emerytalną i są zaliczane do dochodów z pracy najemnej.

Typowe przykłady świadczeń emerytalno-rentowych:

• Emerytury dla urzędników
• Renty zakładowe
• Odprawy przy wcześniejszym przejściu na emeryturę
• Renty dla wdów lub wdowców od byłego pracodawcy

Ważne: Świadczenia emerytalno-rentowe to nie to samo co ustawowa emerytura. Ustawowa emerytura podlega kategorii „inne dochody” i jest wykazywana jako dochody z emerytury. Świadczenia emerytalno-rentowe należą natomiast do dochodów z pracy.

Jak są opodatkowane świadczenia emerytalno-rentowe?

Świadczenia emerytalno-rentowe podlegają zasadniczo podatkowi dochodowemu. Jednak nie cała kwota jest opodatkowana – istnieją ulgi podatkowe w formie kwot wolnych.

Ulga podatkowa na świadczenia emerytalne

Państwo przyznaje określoną część świadczeń emerytalno-rentowych jako wolną od podatku – to jest ulga podatkowa na świadczenia emerytalne. Jej wysokość zależy od tego, w którym roku po raz pierwszy otrzymali Państwo świadczenia emerytalno-rentowe.

Dla wszystkich, którzy po raz pierwszy otrzymają świadczenia emerytalno-rentowe w 2025 roku, obowiązuje:

• 13,2 procent rocznych świadczeń emerytalno-rentowych pozostaje wolne od podatku,
• jednak maksymalnie 990 Euro.

Dodatek do ulgi podatkowej na świadczenia emerytalne

Oprócz procentowej kwoty wolnej przyznawany jest stały dodatek. Dla pierwszego poboru w 2025 roku wynosi on 297 Euro rocznie.

Kwota wolna pozostaje na stałe, o ile świadczenia są nadal wypłacane. Jest jednak przyznawana tylko raz, i to dla pierwszego otrzymanego świadczenia emerytalno-rentowego.

Kilka świadczeń emerytalno-rentowych – co należy wziąć pod uwagę?

Jeśli otrzymują Państwo kilka świadczeń emerytalno-rentowych, na przykład emeryturę i dodatkowo rentę zakładową, muszą Państwo w pełni wykazać wszystkie świadczenia w zeznaniu podatkowym. Ważne jest:

• Ulga podatkowa na świadczenia emerytalne wraz z dodatkiem jest przyznawana tylko raz, i to dla pierwszego otrzymanego świadczenia emerytalno-rentowego.
• Dalsze świadczenia emerytalno-rentowe są w pełni opodatkowane, chyba że są to świadczenia z własnym prawem, na przykład z innego stosunku pracy.

Wskazówka: Proszę sprawdzić w swojej elektronicznej karcie podatkowej, ile świadczeń emerytalno-rentowych zostało tam wykazanych. Pracodawcy lub instytucje emerytalne zgłaszają kwoty z specjalnym oznaczeniem do urzędu skarbowego.

Szczególne zasady dotyczące świadczeń dla osób pozostałych przy życiu

Również osoby pozostałe przy życiu, takie jak wdowy lub wdowcy, mogą otrzymywać świadczenia emerytalno-rentowe – na przykład w formie emerytury dla osób pozostałych przy życiu od byłego pracodawcy zmarłego.

Dla tych świadczeń emerytalno-rentowych obowiązują zasadniczo te same zasady podatkowe, w tym ulga podatkowa na świadczenia emerytalne i dodatek. Jednak kwota wolna może zostać proporcjonalnie zmniejszona, na przykład jeśli pierwotny odbiorca już ją wykorzystał.

Ważne: Jeśli otrzymują Państwo ustawową rentę dla osób pozostałych przy życiu (np. z Niemieckiego Ubezpieczenia Emerytalnego), nie jest to świadczenie emerytalno-rentowe. W takim przypadku muszą Państwo zadeklarować rentę w załączniku R.

Przykład: Jak działa opodatkowanie

Pani Meier przechodzi na emeryturę w styczniu 2025 roku i otrzymuje emeryturę urzędniczą w wysokości 30.000 Euro rocznie. Ponieważ po raz pierwszy otrzymuje świadczenia emerytalno-rentowe w 2025 roku, obowiązują następujące kwoty wolne:

13,2 procent z 30.000 Euro = 3.960 Euro → Maksymalna kwota ograniczona do 990 Euro
Dodatek do ulgi podatkowej na świadczenia emerytalne → 297 Euro
Całkowita kwota wolna: 990 Euro + 297 Euro = 1.287 Euro

Podlegająca opodatkowaniu część świadczeń wynosi zatem → 30.000 Euro – 1.287 Euro = 28.713 Euro

Uwaga: Urząd skarbowy uwzględnia kwotę wolną automatycznie, o ile karta podatkowa została prawidłowo wypełniona.

Wniosek

Świadczenia emerytalno-rentowe są objęte ulgami podatkowymi – ale tylko częściowo. Dzięki uldze podatkowej na świadczenia emerytalne i dodatkowi część świadczeń jest zwolniona z podatku, reszta podlega regularnemu opodatkowaniu. Osoby otrzymujące kilka świadczeń emerytalno-rentowych lub emeryturę dla osób pozostałych przy życiu powinny dokładnie sprawdzić, ile faktycznie podlega opodatkowaniu. Dzięki pełnemu i prawidłowemu zgłoszeniu w zeznaniu podatkowym unikną Państwo pytań zwrotnych i skorzystają z możliwych kwot wolnych.