W przypadku nieodpłatnego udostępnienia mieszkania jest to świadczenie alimentacyjne w naturze, które można uwzględnić w realsplittingu w wysokości lokalnego czynszu. Należy zastosować lokalny czynsz, nawet jeśli strony uzgodniły niższą kwotę korzyści mieszkaniowej w ramach prawa alimentacyjnego (wyrok BFH z 29.6.2022, X R 33/20). Jednak BFH wprowadza następujące ograniczenie: Jeśli wspólne dzieci nadal mieszkają w przekazanym mieszkaniu, korzyść mieszkaniowa przypadająca na nie nie jest brana pod uwagę przy odliczaniu świadczeń alimentacyjnych zgodnie z § 10 ust. 1a nr 1 EStG.

Istnieje jeszcze jedna szczególna kwestia, na którą zwraca uwagę BFH: Udostępnienie mieszkania byłemu małżonkowi lub małżonkowi żyjącemu w separacji może również opierać się na odpłatnym stosunku prawnym. Oznacza to, że udostępnienie nie jest alimentem, lecz "prawdziwym" wynajmem. Nie podlega to zastosowaniu § 10 ust. 1a nr 1 EStG, czyli realsplittingowi, lecz - jak w przypadku wynajmu osobom trzecim - należy je ocenić jako dochód z wynajmu i dzierżawy.

W przypadku sporu BFH ocenił umowę o skutkach separacji i rozwodu w ten sposób, że nie była to klasyczna umowa najmu, lecz alimenty w naturze. W indywidualnych przypadkach może być inaczej, zwłaszcza jeśli wyraźnie mowa jest o "wynajmie powierzchni mieszkalnej" lub w tekście umowy pojawiają się terminy "czynsz" lub "wynagrodzenie".