Które składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne można odliczyć?
Składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne można odliczyć w zeznaniu podatkowym jako wydatki specjalne – ale tylko na tak zwaną podstawową ochronę.
W przypadku osób ubezpieczonych ustawowo urząd skarbowy obniża składkę o 4 % ryczałtowo, ponieważ ta część pokrywa zasiłek chorobowy. Obniżka następuje tylko, jeśli istnieje prawo do zasiłku chorobowego.
Osoby ubezpieczone prywatnie mogą również odliczyć tylko składkę podstawową. Świadczenia dodatkowe (np. leczenie przez ordynatora, pokój dwuosobowy) nie są wliczane. Można je odliczyć jako inne wydatki na zabezpieczenie emerytalne, o ile nie został wyczerpany maksymalny limit.
Maksymalne kwoty na inne wydatki na zabezpieczenie emerytalne:
- 1.900 Euro rocznie dla pracowników i emerytów
- 2.800 Euro rocznie dla osób prowadzących działalność gospodarczą
Dopóki te kwoty nie zostaną przekroczone, można również uwzględnić inne ubezpieczenia – np. ubezpieczenie na wypadek bezrobocia, odpowiedzialności cywilnej, wypadkowe lub na wypadek niezdolności do pracy.
Przykład: Małżeństwo płaci łącznie 4.600 Euro składek na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne. Ponieważ jest to podstawowa ochrona, pełne składki są odliczane – nawet jeśli przekraczają wspólny maksymalny limit 3.800 Euro (2 × 1.900 Euro). Dalsze ubezpieczenia nie mogą być już uwzględnione.
Które składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne można odliczyć?
Jakie jest znaczenie podatkowe udziału własnego w ubezpieczeniu zdrowotnym?
Osoby z prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym często płacą rachunki za leczenie do określonej kwoty z własnej kieszeni, aby zachować zwrot składek, który często może wynosić do sześciu miesięcznych składek. Zwrot składek zmniejsza wprawdzie odliczane składki ubezpieczeniowe przy odliczeniu jako wydatki specjalne, co skutkuje mniejszą oszczędnością podatkową.
Jednak tę wadę można - zdaniem wielu - zrekompensować, zgłaszając samodzielnie poniesione koszty leczenia jako obciążenia nadzwyczajne zgodnie z § 33 EStG i uzyskując w ten sposób odpowiednią oszczędność podatkową.
Koszty leczenia poniesione samodzielnie z powodu udziału własnego w taryfie lub wyboru zwrotu składek nie są "składkami" na ubezpieczenie zdrowotne i dlatego nie można ich odliczyć jako wydatki specjalne (pismo BMF z 19.8.2013, BStBl. 2013 I s. 1087, pkt 69). Również BFH potwierdził, że samodzielnie poniesione koszty w przypadku choroby nie stanowią składek ubezpieczeniowych i nie można ich odliczyć jako wydatki specjalne.
Nie są to "składki" na ubezpieczenie zdrowotne. Stanowią one raczej koszty leczenia i mogą być zgłaszane tylko jako obciążenia nadzwyczajne zgodnie z § 33 EStG (wyrok BFH z 1.6.2016, X R 43/14).
Tipp
Samodzielnie poniesione wydatki w przypadku choroby to koszty leczenia i można je odliczyć tylko w ramach obciążeń nadzwyczajnych zgodnie z § 33 EStG. Istnieje jednak ograniczenie: w wysokości dopuszczalnego obciążenia nie mają one wpływu na obniżenie podatku.
To dopuszczalne obciążenie zależy od wysokości dochodów, liczby dzieci, stanu cywilnego i wynosi od 1 do 7 % całkowitej kwoty dochodów. Jest więc zazwyczaj wyższe niż przewidywany zwrot składek z ubezpieczenia zdrowotnego i odpowiadające mu samodzielnie poniesione koszty leczenia.
Oznacza to: koszty leczenia w wysokości udziału własnego nie mogą być odliczone ani jako wydatki specjalne, ani jako obciążenia nadzwyczajne.
Jakie jest znaczenie podatkowe udziału własnego w ubezpieczeniu zdrowotnym?
Czy dopłaty pracodawcy mogą być w pełni zaliczone na poczet składek podstawowych?
Składki na podstawowe ubezpieczenie zdrowotne oraz obowiązkowe ubezpieczenie pielęgnacyjne są od 2010 roku w pełni i bez ograniczeń odliczane jako wydatki specjalne. Jednak osoby prywatnie ubezpieczone, które otrzymują nieopodatkowane dopłaty od pracodawcy, muszą je uwzględnić.
Zgodnie z opinią administracji finansowej dopłaty są zawsze w pełni przypisywane do podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego i pomniejszają tylko te składki. Dotyczy to również sytuacji, gdy objęte są świadczenia dodatkowe (§ 10 ust. 2 nr 1 EStG).
Ponieważ dopłata pracodawcy obejmuje również składki na świadczenia dodatkowe i komfortowe, byłoby logiczne podzielić ją zgodnie z strukturą składek na ubezpieczenie podstawowe i komfortowe. Spowodowałoby to, że samodzielnie opłacana część składki na ubezpieczenie podstawowe byłaby wyższa, a tym samym oszczędność podatkowa większa. Pytanie zatem brzmi, czy nieopodatkowane dopłaty pracodawcy do prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego należy w pełni czy tylko częściowo uwzględnić w podstawowym ubezpieczeniu.
Federalny Trybunał Finansowy potwierdził praktykę urzędów skarbowych: Urząd skarbowy może w pełni uwzględnić nieopodatkowaną dopłatę pracodawcy do składek na ubezpieczenie podstawowe, nawet jeśli umowa ubezpieczeniowa obejmuje świadczenia dodatkowe i komfortowe. Dopłata nie musi być procentowo podzielona na świadczenia podstawowe i dodatkowe (wyrok BFH z 2.9.2014, IX R 43/13).
Czy dopłaty pracodawcy mogą być w pełni zaliczone na poczet składek podstawowych?
