Jak mogę odliczyć alimenty na rzecz osoby potrzebującej?
Świadczenia alimentacyjne na rzecz potrzebujących krewnych mogą być odliczane od podatku jako nadzwyczajne obciążenia, bez uwzględnienia dopuszczalnego obciążenia. Należy jednak pamiętać, że urząd skarbowy uzna te płatności tylko wtedy, gdy są one proporcjonalne do Państwa dochodu netto. Po odliczeniu alimentów Państwa dochód musi wystarczyć na utrzymanie własne oraz Państwa partnera i dzieci. Ta granica nazywana jest granicą ofiary.
Brak granicy ofiary przy alimentach na rzecz byłego partnera
Granica ofiary nie dotyczy alimentów na rzecz byłego partnera, partnera żyjącego w separacji lub potrzebującego partnera życiowego, z którym mieszkają Państwo we wspólnym gospodarstwie domowym.
Obliczanie granicy ofiary
Granica ofiary jest obliczana na podstawie Państwa dochodu netto, który obejmuje m.in. wynagrodzenie, zasiłek na dzieci i zasiłek dla bezrobotnych, pomniejszony o podatki, składki na ubezpieczenie społeczne i koszty uzyskania przychodu. Na każde pełne 500 Euro dochodu netto granica ofiary wynosi 1 procent. W przypadku małżeństw brany jest pod uwagę wspólny dochód. Maksymalnie uznawane jest jednak 50 procent dochodu netto. Procent ten zmniejsza się o 5 procent na każde dziecko, na które otrzymują Państwo zasiłek na dzieci, oraz o 5 procent na małżonka, maksymalnie jednak o 25 procent.
Przykład obliczenia granicy ofiary
Są Państwo w związku małżeńskim, mają dwoje dzieci i wspierają swoich rodziców kwotą 9.000 Euro rocznie. Państwa dochód netto wynosi 24.000 Euro rocznie.
- Dochód netto: 24.000 Euro
- 1 procent na każde 500 Euro = 48 procent
- Odliczenie dla małżonka: -5 procent
- Odliczenie dla dwojga dzieci: -10 procent
- Pozostała granica ofiary: 33 procent
Państwa granica ofiary wynosi zatem 33 procent z 24.000 Euro, czyli 7.920 Euro. Z 9.000 Euro alimentów uznawane jest 7.920 Euro.
Maksymalna kwota alimentów
W 2025 roku maksymalna kwota alimentów wynosi 12.096 Euro. Kwota ta może zostać zwiększona, jeśli przejmują Państwo dodatkowo składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne dla odbiorcy alimentów.
Jak mogę odliczyć alimenty na rzecz osoby potrzebującej?
Kto jest uprawniony do alimentów – a kto nie?
Wielu podatników wspiera finansowo członków rodziny – na przykład rodziców, dziadków lub dorosłe dzieci. Co często zaskakuje: Nie każda relacja rodzinna automatycznie umożliwia uwzględnienie płatności alimentacyjnych w rozliczeniu podatkowym.
Podstawowe informacje – krótko wyjaśnione
Płatności alimentacyjne mogą być uwzględnione w zeznaniu podatkowym tylko wtedy, gdy istnieje obowiązek alimentacyjny (prawny lub wyjątkowo moralny), osoba wspierana jest potrzebująca i – w przypadku dzieci – nie ma już prawa do zasiłku na dziecko lub ulgi podatkowej na dziecko. Podstawą prawną jest § 33a niemieckiej ustawy o podatku dochodowym (EStG).
Przegląd: Prawo do alimentów w zależności od stopnia pokrewieństwa
Poniższa tabela pokazuje – odpowiednio do ekranu wyboru – na pierwszy rzut oka, które osoby są uważane za uprawnione do alimentów podatkowych, a w przypadku których relacji rodzinnych odliczenie jest wykluczone.
| Stopień pokrewieństwa |
Podatkowo uprawniony do alimentów? |
| Ojciec |
Tak |
| Matka |
Tak |
| Dziadek |
Tak |
| Babka |
Tak |
| Prapradziadek |
Tak |
| Praprababcia |
Tak |
| Córka* |
Tak* |
| Syn* |
Tak* |
| Wnuczka |
Tak* |
| Wnuk |
Tak* |
| Małżonek/partner życiowy (mieszkający za granicą) |
Tak |
| Małżonek/partner życiowy (w separacji) |
Tak |
| Małżonek/partner życiowy (rozwiedziony) |
Tak |
| Matka nieślubnego dziecka |
Tak |
| Ojciec nieślubnego dziecka |
Tak |
| Macocha |
Ograniczone |
| Ojczym |
Ograniczone |
| Pasierbica |
Ograniczone |
| Pasierb |
Ograniczone |
| Teściowa |
Ograniczone |
| Teść |
Ograniczone |
| Synowa |
Nie |
| Zięć |
Nie |
| Siostra |
Nie |
| Brat |
Nie |
| Kuzynka |
Nie |
| Kuzyn |
Nie |
| Ciotka |
Nie |
| Wujek |
Nie |
| Siostrzenica |
Nie |
| Siostrzeniec |
Nie |
| Szwagierka |
Nie |
| Szwagier |
Nie |
| Partner w związku nieformalnym |
Nie |
| Partner w związku partnerskim |
Nie |
| Narzeczona |
Nie |
| Narzeczony |
Nie |
| Inna osoba (nieuprawniona do alimentów) |
Nie |
| * Dla tych osób świadczenia alimentacyjne mogą być uwzględnione podatkowo tylko wtedy, gdy nie ma już prawa do zasiłku na dziecko lub ulgi podatkowej na dziecko (np. po ukończeniu nauki). |
Częste nieporozumienia
- „Płacę regularnie – to musi być odliczone?“
Nie. Decydujący nie jest sam fakt płatności, ale to, czy istnieje istotny podatkowo obowiązek alimentacyjny.
- „Moja siostra jest bez środków do życia – czy mogę ją odliczyć?“
Nie. Rodzeństwo nie jest uważane za uprawnione do alimentów podatkowych.
- „Moje dorosłe dziecko nadal studiuje.“
Dopóki uwzględniany jest zasiłek na dziecko lub ulga podatkowa na dziecko, dodatkowe odliczenie alimentów jest zazwyczaj wykluczone.
Wniosek
Podatkowo korzystne są przede wszystkim płatności alimentacyjne na rzecz rodziców, dziadków i pradziadków, dzieci bez prawa do zasiłku na dziecko oraz rozdzielonych lub rozwiedzionych małżonków lub partnerów życiowych. W przypadku krewnych przybranych i teściów często decyduje przypadek indywidualny. Płatności alimentacyjne na rzecz rodzeństwa, partnerów życiowych lub dalszych krewnych nie podlegają odliczeniu podatkowemu.
Kto jest uprawniony do alimentów – a kto nie?
Kiedy należy podać wszystkie osoby?
Urząd skarbowy zakłada, że wszystkie świadczenia alimentacyjne są równomiernie rozdzielane na wszystkie osoby mieszkające w gospodarstwie domowym.
Świadczenia alimentacyjne, które Państwo zapłacili, są zatem dzielone po równo na wszystkie osoby wspierane mieszkające w gospodarstwie domowym, nawet jeśli nie są uprawnione do alimentów.
Przykład
Pański ojciec mieszka razem z Pańską siostrą w jednym gospodarstwie domowym. Płacą Państwo ojcu 6.000 Euro, a siostrze nic.
Państwa wydatki zostaną równomiernie rozdzielone na obie osoby, tzn. ponieważ Pańska siostra nie jest uprawniona do alimentów, mogą Państwo odliczyć od podatku tylko 3.000 Euro przypadające na ojca.
Kiedy należy podać wszystkie osoby?
