(2023) Koszty domowe: kiedy dzieci muszą płacić za rodziców

Jeśli rodzic z powodu potrzeby opieki przebywa w domu opieki lub z powodu wieku w domu spokojnej starości, jego własne dochody często nie wystarczają na pokrycie kosztów pobytu. Często dzieci muszą wtedy płacić za rodziców. Mogą to być płatności na rzecz domu opieki, urzędu socjalnego lub bezpośrednio na rzecz rodzica. Pytanie brzmi, czy i jak można zaangażować urząd skarbowy w koszty pobytu w domu opieki.

• Płatności za pobyt w domu opieki z powodu potrzeby opieki, niepełnosprawności lub choroby można odliczyć jako ogólne obciążenia nadzwyczajne zgodnie z § 33 EStG, przy czym najpierw musi zostać przekroczone dopuszczalne obciążenie. Można odliczyć nie tylko koszty opieki, ale także koszty zakwaterowania i wyżywienia.
• Płatności za pobyt z powodu wieku w domu spokojnej starości, domu seniora lub rezydencji seniora są traktowane jako typowe świadczenia alimentacyjne i mogą być odliczone co najwyżej do maksymalnej kwoty alimentacyjnej wynoszącej 10.347 Euro (2023) zgodnie z § 33a ust. 1 EStG. Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy własne dochody i świadczenia rodzica wynoszą mniej niż 10.971 Euro lub 21.942 Euro (2023) w przypadku pary rodziców. Kwota ta składa się z odliczalnej kwoty maksymalnej 10.347 Euro i kwoty wolnej od podatku 624 Euro.

Obecnie Sąd Finansowy w Kolonii potwierdził, że płatności na rzecz urzędu socjalnego za pobyt matki w domu opieki dla seniorów można odliczyć jako obciążenia nadzwyczajne zgodnie z § 33 EStG, przy czym urząd skarbowy uwzględnia dopuszczalne obciążenie. Płatności można odliczyć w rzeczywistej wysokości i nie trzeba ich dzielić na koszty opieki oraz koszty zakwaterowania i wyżywienia (FG Köln z 26.1.2017, 14 K 2643/16).

Dokonane płatności za pobyt w domu opieki nie mogą być częściowo przekształcone w typowe świadczenia alimentacyjne i tym samym odliczone - bez uwzględnienia dopuszczalnego obciążenia - zgodnie z § 33a ust. 1 EStG. Sędziowie wyjaśniają, że nie ma prawa wyboru między odliczeniem jako obciążenia nadzwyczajne zgodnie z § 33 EStG a odliczeniem jako świadczenia alimentacyjne zgodnie z § 33a ust. 1 EStG. Zasadniczo zapłacone koszty pobytu w domu opieki należy pomniejszyć o tzw. oszczędności gospodarstwa domowego z tytułu zaoszczędzonych kosztów wyżywienia i mieszkania, jeśli gospodarstwo domowe osoby wymagającej opieki zostanie zlikwidowane.