Czy mam prawo do zasiłku na dziecko tylko w przypadku moich biologicznych dzieci?
Nie. Zasiłek rodzinny przysługuje na biologiczne dzieci wnioskodawcy oraz jego adoptowane dzieci. Na dzieci w rodzinie zastępczej można ubiegać się o zasiłek rodzinny, jeśli mieszkają w Państwa rodzinie i istnieje stały stosunek nadzoru, opieki i wychowania. Ponadto stosunek opieki i pielęgnacji z biologicznymi rodzicami nie może już istnieć. Okazjonalne wizyty biologicznych rodziców są nieszkodliwe. Jeśli przyjęli Państwo rodzeństwo do swojego gospodarstwa domowego, przysługuje zasiłek rodzinny, jeśli mogą być zrównane z dziećmi w rodzinie zastępczej.
Zasiłek rodzinny jest również wypłacany, jeśli w Państwa gospodarstwie domowym mieszka pasierb lub wnuk. W takich przypadkach nie istnieje jednak stosunek pokrewieństwa w rozumieniu prawa podatkowego. Dlatego pasierbowie lub dziadkowie nie mają automatycznie prawa do kwoty wolnej na dziecko, lecz dopiero wtedy, gdy biologiczni rodzice przeniosą kwoty wolne na dzieci w załączniku K na nowe osoby. Jeśli dla pełnych sierot lub dzieci, które nie wiedzą, gdzie znajdują się ich rodzice, żadna inna osoba nie jest uprawniona do otrzymania zasiłku, dzieci mogą same otrzymać zasiłek rodzinny. Otrzymują wtedy kwotę, która przysługiwałaby im samym na własne pierwsze dziecko.
Jeśli jako rodzice oddali Państwo dziecko do adopcji, stosunek pokrewieństwa między Państwem a dzieckiem kończy się w tym momencie. Jednocześnie kończy się również Państwa prawo do zasiłku rodzinnego i ulg podatkowych.
Tipp
Na dziecko, które przyjęli Państwo do swojego gospodarstwa domowego z zamiarem adopcji, mogą Państwo otrzymać zasiłek rodzinny już przed adopcją, ponieważ zazwyczaj istnieje stosunek opieki.
(2023): Czy mam prawo do zasiłku na dziecko tylko w przypadku moich biologicznych dzieci?
Jaki stosunek podatkowy musi istnieć z dzieckiem, aby zostało uwzględnione?
Aby uwzględnić to podatkowo, musi istnieć tak zwany stosunek pokrewieństwa. Ma to miejsce w przypadku dzieci, z którymi są Państwo spokrewnieni w pierwszym stopniu, lub Państwa dzieci przyjętych na wychowanie.
Pokrewieństwo w pierwszym stopniu dotyczy dzieci małżeńskich i pozamałżeńskich oraz dzieci adoptowanych. W przypadku adopcji małoletniego dziecka traci ono stosunek pokrewieństwa z biologicznymi rodzicami.
Dzieci przyjęte na wychowanie są uwzględniane, jeśli mieszkają w Państwa gospodarstwie domowym i zostały przyjęte do rodziny. Ponadto nie może istnieć stosunek opieki i wychowania między dzieckiem przyjętym na wychowanie a jego biologicznymi rodzicami.
Nie są uwzględniane w przypadku kwoty wolnej na dziecko, kwoty wolnej na kształcenie oraz kwoty wolnej na opiekę, wychowanie lub kształcenie (kwota BEA) wnuki i pasierbowie. Można to jednak obejść poprzez przeniesienie kwoty wolnej. W tym celu biologiczni rodzice muszą wyrazić zgodę.
(2023): Jaki stosunek podatkowy musi istnieć z dzieckiem, aby zostało uwzględnione?
Czy koszty adopcji podlegają odliczeniu od podatku?
Zgodnie z wcześniejszym stanem prawnym koszty adopcji nie były odliczane jako nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33 EStG. Adopcja nie jest bowiem "nieunikniona z powodów prawnych, faktycznych lub moralnych, lecz wynika z wolnej, niezależnej woli" (wyrok BFH z 13.3.1987, III R 301/84). I tak jest nadal. Jednak istniała nadzieja na zmianę.
- W 2012 roku VI Senat BFH, który od 2009 roku zajmuje się nadzwyczajnymi obciążeniami, chciał zmienić orzecznictwo i uznać koszty adopcji, ale dotychczasowy III Senat nie wyraził zgody.
- W 2013 roku VI Senat przedłożył Wielkiemu Senatowi pytanie, czy w przypadku planowanej zmiany orzecznictwa istnieje obowiązek uzyskania zgody senatu, od którego decyzji chce się odstąpić (decyzja BFH z 18.4.2013, VI R 60/11).
- W 2014 roku Wielki Senat Federalnego Trybunału Finansowego odpowiedział, że do zmiany orzecznictwa wymagana jest zgoda dotychczasowego senatu, jeśli nadal zajmuje się on tym tematem. W przypadku odmowy zgody, Wielki Senat musi podjąć decyzję (decyzja BFH z 9.10.2014, GrS 1/13).
- W 2015 roku VI Senat BFH zrezygnował z odwołania się do Wielkiego Senatu i potwierdził dotychczasowe orzecznictwo III Senatu: koszty adopcji nie są uznawane za nadzwyczajne obciążenia zgodnie z § 33 EStG. Dotyczy to również "wydatków poniesionych przez parę w wyniku adopcji dziecka w przypadku organicznie uwarunkowanej bezpłodności jednego z partnerów" (wyrok BFH z 10.3.2015, VI R 60/11).
- Od tego wyroku wniesiono skargę konstytucyjną do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Federalny Trybunał Konstytucyjny nie przyjął jednak skargi konstytucyjnej do rozpatrzenia z powodu braku szans na powodzenie. Oznacza to, że koszty adopcji niestety nie podlegają odliczeniu podatkowemu. Decyzja ta głęboko rozczarowała wielu rodziców. Sprzeciwy wobec decyzji podatkowych, które do tej pory były zawieszone z powodu toczącego się postępowania, zostaną teraz odrzucone (decyzja BVerfG z 13.6.2016, 2 BvR 1208/15).
(2023): Czy koszty adopcji podlegają odliczeniu od podatku?
