Kiedy i jak mogę przenieść kwotę wolną BEA?
Od 2021 r. dodanie § 32 ust. 6 zdanie 6 EStG reguluje, że przeniesienie kwoty wolnej na dziecko zawsze prowadzi również do przeniesienia kwoty wolnej na potrzeby opieki, wychowania lub kształcenia (kwota BEA).
Jeśli mieszkasz osobno od partnera, możesz przenieść jego kwotę wolną na siebie lub zostanie ona przeniesiona z mocy prawa.
Jednak: Chociaż przeniesienie kwoty wolnej na dziecko z mocy prawa (§ 32 ust. 6 zdanie 6 EStG) zawsze prowadzi również do przeniesienia kwoty BEA, możliwość sprzeciwu pozostaje - ale tylko w przypadku dzieci niepełnoletnich.
Przeniesienie kwoty BEA musi nastąpić w "Anlage Kind". Przeniesienie nie jest możliwe, jeśli dziecko jest zameldowane w mieszkaniach obojga rodziców. Rodzic zobowiązany do płacenia alimentów, u którego dziecko nie jest zameldowane, może sprzeciwić się przeniesieniu kwoty BEA w przypadku dzieci niepełnoletnich, jeśli ponosi koszty opieki nad dzieckiem lub regularnie opiekuje się dzieckiem w nieznacznym stopniu. Jeśli jeden z rodziców nie wywiązuje się wystarczająco ze swoich zobowiązań alimentacyjnych (co najmniej 75 procent), drugi rodzic może przenieść na siebie kwotę wolną na dziecko. Obejmuje to również przeniesienie kwoty BEA.
Przykład
Rodzice Hansa (12 lat) mieszkają osobno. Hans jest zameldowany przez cały rok tylko u swojej matki.
Przypadek 1: Ojciec wywiązuje się ze swojego obowiązku alimentacyjnego w mniej niż 75 procentach. Matka może w tym przypadku przenieść na siebie kwotę wolną na dziecko. Automatycznie kwota BEA również przechodzi na matkę.
Przypadek 2: Ojciec wywiązuje się ze swojego obowiązku alimentacyjnego. W tym przypadku matka może przenieść na siebie kwotę BEA, ale nie kwotę wolną na dziecko.
(2023): Kiedy i jak mogę przenieść kwotę wolną BEA?
Jak można przenieść kwotę wolną na dziecko na wnuka lub pasierba?
Jeśli dziadkowie lub ojczym/macocha przyjęli dziecko do siebie, kwota wolna na dziecko może zostać na nich przeniesiona. W takim przypadku kwota wolna na potrzeby opieki, wychowania lub kształcenia (BEA) również automatycznie przechodzi na dziadków lub ojczyma/macochę.
Od 2012 r. przeniesienie kwot wolnych jest możliwe również wtedy, gdy dziecko nie mieszka u dziadków. Dzieje się tak, gdy mają oni obowiązek alimentacyjny wobec swoich wnuków, ponieważ rodzice są bez środków do życia.
Do przeniesienia kwoty wolnej potrzebna jest zgoda jednego z rodziców lub, w przypadku wspólnie rozliczających się rodziców, obojga partnerów. Zgoda ta jest udzielana w załączniku K do zeznania podatkowego. Zgoda może zostać cofnięta w dowolnym momencie, ale nie za poprzednie lata kalendarzowe.
(2023): Jak można przenieść kwotę wolną na dziecko na wnuka lub pasierba?
Czy mogę przenieść kwotę wolną na dziecko / kwotę BEA na inną osobę?
W niektórych przypadkach możesz przenieść swoją połowę kwoty wolnej na dziecko oraz połowę kwoty wolnej na potrzeby opieki, wychowania lub kształcenia (kwota BEA) na drugiego rodzica. Jest to możliwe, jeśli nie jesteście małżeństwem, żyjecie w separacji lub jesteście rozwiedzeni. Wzajemne porozumienie nie wystarczy.
Jako rodzic sprawujący opiekę możesz złożyć wniosek o przeniesienie kwoty wolnej na dziecko, jeśli rodzic zobowiązany do alimentów nie spełnia swojego zobowiązania alimentacyjnego w co najmniej 75 procentach. W takim przypadku otrzymasz nie tylko pełną kwotę wolną na dziecko, ale także automatycznie pełną kwotę BEA. Od 2012 roku kwota wolna może być przeniesiona również wtedy, gdy drugi rodzic nie jest zobowiązany do alimentów z powodu braku zdolności finansowej. Jeśli więc jesteś zmuszony samodzielnie utrzymywać dziecko, masz prawo do pełnej kwoty wolnej na dziecko i BEA.
Wichtig
Zobowiązania alimentacyjne nie są wyłącznie finansowe. Jeśli dziecko mieszka u danego rodzica, spełnia on już swój obowiązek alimentacyjny.
Niezależnie od kwestii alimentacyjnej, kwota wolna na dziecko może być również przeniesiona, jeśli jeden z rodziców mieszka na stałe za granicą lub jeśli jego miejsce zamieszkania nie jest znane.
Możliwe jest również przeniesienie kwoty wolnej na potrzeby opieki, wychowania lub kształcenia (kwota BEA). Z powodu orzeczenia BFH i późniejszej zmiany przepisów przeniesienie kwoty BEA stało się jednak bardzo skomplikowane.
Dotychczasowa praktyka administracyjna przewidywała, że w przypadku dzieci niepełnoletnich i pełnoletnich kwota BEA podąża za przeniesieniem kwoty wolnej na dziecko. Praktyczny przypadek często wyglądał następująco:
Dziecko mieszka z rodzicem Anną; rodzic Bruno nie płaci alimentów i nie zajmuje się szczególnie dzieckiem. Rodzic Anna ma zatem prawo do obu kwot w pełnej wysokości na wniosek.
Jednak Federalny Trybunał Finansowy orzekł, że kwota BEA, do której w zasadzie ma prawo rodzic Bruno - po osiągnięciu pełnoletności przez dziecko - nie może zostać przeniesiona na Annę, nawet w przypadku naruszenia obowiązku alimentacyjnego. Oznacza to, że samotnie wychowujący rodzic nie otrzymuje połowy kwoty BEA na pełnoletnie dziecko, mimo że sam ponosi koszty utrzymania dziecka (orzeczenia BFH z 22.4.2020, III R 61/18 i III R 25/19). Wydaje się to niesprawiedliwe, dlatego ustawodawca zareagował: poprzez uzupełnienie § 32 ust. 6 zdanie 6 EStG ustalono, że przeniesienie kwoty wolnej na dziecko zawsze prowadzi również do przeniesienia kwoty BEA - jednak dopiero od 2021 roku.
Do tego momentu jest to już dość skomplikowane. Ale może być jeszcze bardziej skomplikowane! Ponieważ ustawodawca nie zmienił zdania 9 § 32 ust. 6 EStG, w którym stwierdza się: "Przeniesienie... jest wykluczone, jeśli przeniesieniu sprzeciwiono się, ponieważ rodzic, u którego dziecko nie jest zameldowane, ponosi koszty opieki nad dzieckiem lub regularnie opiekuje się dzieckiem w nieznacznym stopniu."
Oznacza to, że mimo iż przeniesienie kwoty wolnej na dziecko na mocy fikcji prawnej (§ 32 ust. 6 zdanie 6 EStG) zawsze prowadzi również do przeniesienia kwoty BEA, możliwość sprzeciwu w przypadku dzieci niepełnoletnich pozostaje. Ale jaki przypadek jest w ogóle objęty tym przepisem?
Beispiel
Niepełnoletnie dziecko mieszka z matką. Ojciec spełnia swoje zobowiązanie alimentacyjne, więc matka nie może przenieść połowy kwoty wolnej na dziecko. Matka uważa jednak, że ojciec nie zajmuje się wspólnym dzieckiem i składa wniosek o przeniesienie kwoty BEA.
Ojciec może się sprzeciwić, jeśli udowodni, że ponosi również koszty opieki lub regularnie opiekuje się dzieckiem w nieznacznym stopniu. W takim przypadku kwota wolna na dziecko i kwota BEA pozostają w połowie dla obojga rodziców. To prawo do przeniesienia z odpowiednim prawem sprzeciwu dotyczy jednak tylko dzieci niepełnoletnich.
Pytanie brzmi, kiedy opieka ma miejsce "w nieznacznym stopniu". W ustawie nie wyjaśniono bliżej kryterium regularnej opieki "w nieznacznym stopniu". Jednak BFH wyjaśnił, co należy rozumieć przez opiekę "w nieznacznym stopniu":
- Ma to miejsce, gdy udział czasowy rodzica zobowiązanego do alimentów wynosi średnio 10% rocznie, przy czym w takim przypadku inne wskaźniki mogą być regularnie pomijane (orzeczenie BFH z 8.11.2017, III R 2/16).
- Zgodnie z opinią BFH, zakres opieki wymaga całościowej oceny z uwzględnieniem wszystkich obiektywnych okoliczności danego przypadku. Ocena może zależeć od wielu czynników, które z natury rzeczy mogą mieć różną wagę w zależności od sytuacji. Są to w szczególności częstotliwość i długość kontaktów między rodzicem sprzeciwiającym się a dzieckiem, które z kolei są uzależnione od wieku dziecka i odległości między miejscami zamieszkania rodziców. Ze względów uproszczenia BFH dochodzi do wspomnianej granicy 10% udziału czasowego w opiece.
Jeśli dziecko mieszka z dziadkami lub ojczymem, kwota wolna na dziecko i kwota BEA mogą być również przeniesione na nich. Wymagany jest wniosek jednego z rodziców. To przeniesienie można w każdej chwili cofnąć w odniesieniu do przyszłych lat. Rodzice, którzy są wspólnie rozliczani, mogą przenieść kwoty na dziadków tylko wspólnie. W takim przypadku dołącz do zeznania podatkowego "Anlage K".
(2023): Czy mogę przenieść kwotę wolną na dziecko / kwotę BEA na inną osobę?
Jaki wpływ ma pobyt dziecka za granicą na kwotę wolną na dziecko?
Kwota wolna na dziecko oraz kwota wolna na potrzeby związane z opieką, wychowaniem lub edukacją (BEA) są niezależne od miejsca zamieszkania dziecka. Jednakże rodzice muszą podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Niemczech.
Jednak miejsce zamieszkania dziecka jest istotne dla wysokości kwoty wolnej na dziecko, ponieważ w zależności od kraju kwota ta zmniejsza się o jedną, dwie lub trzy czwarte. W celu określenia kosztów utrzymania na miejscu, Federalne Ministerstwo Finansów publikuje podział na grupy krajów.
Podział na grupy krajów ma znaczenie, gdy dzieci przebywają za granicą i wpływa na:
- kwotę wolną na dziecko,
- kwotę BEA (na opiekę, wychowanie i edukację),
- wysokość kwoty wolnej na edukację,
- obliczanie kosztów opieki nad dzieckiem.
Krótkoterminowe pobyty za granicą, takie jak wakacje, nie prowadzą do obniżenia kwoty. Dotyczy to również tymczasowych pobytów, np. w celu odbycia szkolenia zawodowego.
Uwaga: Nawet jeśli dzieci mieszkają w kraju UE lub EOG, masz prawo do zasiłku na dziecko, chyba że za granicą są już przyznawane świadczenia porównywalne z niemieckim zasiłkiem na dziecko. Podwójne finansowanie ma być wykluczone. Warunkiem jest, aby dziecko było zasadniczo brane pod uwagę, czyli było w wieku szkolnym lub studiowało i nie ukończyło 25 lat.
Jeśli dziecko przebywa poza UE lub EOG w celach edukacyjnych, dochodzi jeszcze jeden ważny warunek: aby otrzymać zasiłek na dziecko, miejsce zamieszkania lub przynajmniej zwykłe miejsce pobytu musi (nadal) znajdować się w Niemczech. Mówiąc prościej: jeśli dziecko mieszka na stałe w kraju trzecim poza UE i EOG, np. w USA, w Niemczech nie przysługuje zasiłek na dziecko. Zasiłek na dziecko jest wypłacany tylko wtedy, gdy dziecko przebywa przynajmniej czasowo w Niemczech i faktycznie zachowuje swoje miejsce zamieszkania w kraju.
Obecnie Federalny Trybunał Finansowy orzekł, co następuje: jeśli niepełnoletnie dziecko, które początkowo mieszkało w kraju, przebywa za granicą w celach edukacyjnych przez ponad rok poza obszarem UE i EOG, zachowuje swoje miejsce zamieszkania w kraju w mieszkaniu jednego lub obojga rodziców tylko wtedy, gdy:
- ma do dyspozycji w tym mieszkaniu pomieszczenia nadające się do stałego zamieszkania,
- może z nich korzystać w każdej chwili i
- faktycznie korzysta z nich z pewną regularnością.
Zachowanie miejsca zamieszkania w kraju jest zazwyczaj możliwe tylko wtedy, gdy dziecko faktycznie korzysta z tego mieszkania przez większość czasu wolnego od nauki, czyli w czasie ferii szkolnych lub semestralnych (wyrok BFH z 28.4.2022, III R 12/20). W rozpatrywanej sprawie dziecko mieszkało ponad rok w kraju trzecim u dziadków, aby uczyć się tam języka arabskiego w szkole. BFH nie wydał ostatecznego orzeczenia, lecz odesłał sprawę do sądu niższej instancji. Sąd ten musi teraz ustalić, czy istnieje miejsce zamieszkania w kraju, ponieważ ustalenia faktyczne były niekompletne.
Tipp
Aby zachować miejsce zamieszkania w kraju w domu rodziców podczas wieloletnich pobytów za granicą, krótkie wizyty, zazwyczaj wynikające z relacji rodzic-dziecko, nie wystarczą. Brak środków finansowych na podróże do domu dziecka nie może również zrekompensować braku istotnych pobytów w kraju w czasie wolnym od nauki (wyrok BFH z 25.9.2014, III R 10/14). Sędziowie BFH zwracają uwagę, że przy ocenie, czy miejsce zamieszkania w kraju zostało zachowane, należy uwzględnić wszystkie okoliczności danego przypadku. Ostatecznie jednak istotne będzie, czy dziecko wracało do domu na wakacje i spędzało je głównie u rodziców. Rodzice powinni wspólnie z dzieckiem zadbać o zabezpieczenie dowodów, tj. przechowywać bilety kolejowe i lotnicze, sporządzać kopie paszportu, przedstawiać plany studiów itp.
Tipp
Obecnie Federalny Trybunał Finansowy orzekł, że dziecko nie rezygnuje z miejsca zamieszkania w domu rodziców, jeśli studia za granicą - np. w Australii lub USA - są początkowo planowane tylko na rok. Prawo do zasiłku na dziecko pozostaje zatem zachowane. W przypadku wieloletniego pobytu za granicą dziecko zachowuje swoje miejsce zamieszkania w kraju w mieszkaniu rodziców tylko wtedy, gdy spędza większość czasu wolnego od nauki w kraju, a pobyty w kraju pozwalają na wnioskowanie o tymczasowe zamieszkanie (wyrok BFH z 21.6.2023, III R 11/21).
Jeśli pobyt za granicą był początkowo planowany tylko na rok, ale dziecko decyduje się go przedłużyć, kryteria dotyczące wieloletniego pobytu za granicą mają zastosowanie (dopiero) od momentu, w którym dziecko decyduje się na przedłużenie. Brak pobytów w kraju w ciągu roku nie skutkuje utratą miejsca zamieszkania. W pierwszym roku zasiłek na dziecko pozostaje zatem zachowany. Od momentu podjęcia decyzji o pozostaniu za granicą w celach edukacyjnych dłużej niż rok, dziecko zachowuje swoje miejsce zamieszkania w kraju tylko wtedy, gdy spędza regularnie więcej niż połowę czasu wolnego od nauki w kraju i - z wyjątkiem krótkich przerw - korzysta z mieszkania w kraju. Dotyczy to również sytuacji, gdy dziecko decyduje się co roku przedłużać pobyt za granicą o kolejny rok.
Przy ocenie, czy większość czasu wolnego od nauki spędzono w Niemczech, liczy się wyłącznie faktyczna (obiektywna) ocena. Jeśli podróże nie były możliwe z powodu braku środków finansowych lub z powodu ograniczeń w podróżowaniu spowodowanych koronawirusem, może to być szkodliwe dla prawa do zasiłku na dziecko. Takie jest przynajmniej stanowisko Sądu Finansowego w Bremie w wyroku z 7.3.2023 (2 K 27/21 (1)).
Tipp
Dla porządku należy zauważyć, że w przypadku zasiłku na dziecko istnieją szczególne zasady w związku z krajami, z którymi zawarto umowę o zabezpieczeniu społecznym (np. Turcja).
(2023): Jaki wpływ ma pobyt dziecka za granicą na kwotę wolną na dziecko?
Co to jest kwota wolna od podatku na dziecko?
Zasiłek na dziecko i ulga podatkowa na dziecko to ulgi podatkowe na wydatki ponoszone przez rodziców na dzieci. Prawo do zasiłku na dziecko przysługuje automatycznie od urodzenia, ale musi być złożony pisemny wniosek. To nie dzieci, jak często się uważa, mają prawo do zasiłku na dziecko, lecz rodzice lub opiekunowie prawni, którzy są odpowiedzialni za dobro dziecka.
Zasiłek na dziecko
Zasiłek na dziecko to miesięczna kwota wypłacana rodzicom, zazwyczaj przez kasę rodzinną. Zasiłek na dziecko nie podlega opodatkowaniu. Wysokość zasiłku zależy od liczby dzieci.
Ulga podatkowa na dziecko
Ulga podatkowa na dziecko, w przeciwieństwie do zasiłku, nie jest wypłacana. Kwota wolna jest odejmowana od dochodu podlegającego opodatkowaniu, co obniża podatek dochodowy. Miesięcznie wypłacany zasiłek na dziecko stanowi zaliczkę na ulgę podatkową na dziecko. W 2023 roku ulga podatkowa na dziecko wynosi 6.024 Euro dla rodziców rozliczających się wspólnie, w przeciwnym razie 3.012 Euro na rodzica. Ulga BEA (na potrzeby opieki, wychowania i edukacji) wynosi 2.928 Euro.
Zasiłek na dziecko i ulga podatkowa na dziecko są ze sobą powiązane. Czy zasiłek na dziecko czy ulga podatkowa na dziecko jest korzystniejsza dla podatnika na koniec roku podatkowego, urząd skarbowy ustala automatycznie poprzez test korzystności.
Prawo do ulgi podatkowej na dziecko lub zasiłku na dziecko
Prawo do ulgi podatkowej na dziecko mają opiekunowie prawni od urodzenia dziecka do
- 18. roku życia.
- 25. roku życia, jeśli dziecko nadal się uczy, studiuje lub odbywa służbę wolontariacką.
Jeśli dziecko jest niepełnosprawne i nie jest w stanie się utrzymać, prawo do zasiłku na dziecko lub ulgi podatkowej na dziecko przysługuje bezterminowo.
(2023): Co to jest kwota wolna od podatku na dziecko?
